Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο κοινή μορφή άνοιας και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Αν και η ηλικία και η κληρονομικότητα είναι οι πιο γνωστοί παράγοντες κινδύνου, οι σύγχρονες επιστημονικές έρευνες αποκαλύπτουν ότι και το υπερβολικό βάρος παίζει σημαντικό ρόλο. Τα περιττά κιλά, ειδικά στη μέση ηλικία, δεν επηρεάζουν μόνο την καρδιά ή το μεταβολισμό — αλλά και τον εγκέφαλο.
Πώς το υπερβολικό βάρος επηρεάζει τον εγκέφαλο
Η παχυσαρκία συνδέεται με χρόνια φλεγμονή και αντίσταση στην ινσουλίνη, δύο καταστάσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων. Σύμφωνα με μελέτες του National Institutes of Health (NIH) και του Alzheimer’s Association, η φλεγμονή μπορεί να επιταχύνει τη συσσώρευση β-αμυλοειδούς και ταυ-πρωτεϊνών — των βασικών δεικτών που οδηγούν σε εκφυλισμό των νευρικών κυττάρων και απώλεια μνήμης.
Ο ρόλος του λίπους στην κοιλιά
Το σπλαχνικό λίπος (το λίπος γύρω από τα όργανα) θεωρείται ο πιο επικίνδυνος τύπος. Δεν είναι απλώς «αποθήκη ενέργειας», αλλά ενεργός ιστός που παράγει φλεγμονώδεις ουσίες, επηρεάζοντας αρνητικά την εγκεφαλική κυκλοφορία και τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Έρευνες από το Harvard Medical School έχουν δείξει ότι τα άτομα με υψηλή αναλογία κοιλιακού λίπους εμφανίζουν μικρότερο όγκο στον ιππόκαμπο — περιοχή που σχετίζεται με τη μνήμη και τη μάθηση.
Παχυσαρκία, ινσουλίνη και εγκεφαλική γήρανση
Η αντίσταση στην ινσουλίνη, που εμφανίζεται συχνά σε υπέρβαρα άτομα, μειώνει την ικανότητα του εγκεφάλου να χρησιμοποιεί σωστά τη γλυκόζη, την κύρια πηγή ενέργειάς του. Αυτή η «ενεργειακή πείνα» οδηγεί σε σταδιακή εξασθένηση των νευρικών συνδέσεων — ένα φαινόμενο που αρκετοί ερευνητές περιγράφουν ως «διαβήτη του εγκεφάλου».
Το βάρος ως προειδοποιητικό σήμα
Πρόσφατες μελέτες σε JAMA Neurology και The Lancet Public Health υποστηρίζουν ότι η παχυσαρκία στη μέση ηλικία αυξάνει έως και 30% τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ στις επόμενες δεκαετίες. Μάλιστα, η μείωση του βάρους μέσα από άσκηση και σωστή διατροφή φαίνεται να αντιστρέφει ορισμένους μηχανισμούς που επιβαρύνουν τη μνήμη.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Η πρόληψη του Αλτσχάιμερ περνά μέσα και από τον τρόπο ζωής:
- Διατροφή τύπου Μεσογειακής δίαιτας με φρούτα, λαχανικά, ψάρια και ελαιόλαδο.
- Τακτική άσκηση, τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα.
- Έλεγχος σακχάρου και πίεσης, που επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.
- Ποιοτικός ύπνος και αποφυγή χρόνιου στρες.
Τα περιττά κιλά δεν είναι μόνο αισθητικό ζήτημα· επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη μνήμη και τη γνωστική απόδοση. Η φροντίδα του σωματικού βάρους είναι, στην πραγματικότητα, επένδυση στη διανοητική μας υγεία. Ο υγιεινός τρόπος ζωής παραμένει το πιο ισχυρό «αντίδοτο» απέναντι στη γήρανση του νου.
Πηγή: Harvard Health
