Η εμμηνόπαυση αποτελεί φυσικό στάδιο στη ζωή μιας γυναίκας και συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών. Όταν όμως η περίοδος σταματήσει πριν από τα 45, μιλάμε για πρώιμη εμμηνόπαυση, ενώ όταν συμβεί πριν από τα 40, χαρακτηρίζεται ως πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Παρότι σε αρκετές περιπτώσεις η αιτία δεν εντοπίζεται με σαφήνεια, η επιστημονική έρευνα έχει αναδείξει ορισμένους βασικούς παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε αυτή την εξέλιξη.
Γενετική προδιάθεση
Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Αν η μητέρα ή η αδελφή μιας γυναίκας εμφάνισε πρώιμη εμμηνόπαυση, αυξάνονται οι πιθανότητες να συμβεί το ίδιο. Ορισμένες χρωμοσωμικές ανωμαλίες, όπως το σύνδρομο Turner ή μεταλλάξεις που σχετίζονται με το σύνδρομο Fragile X, επηρεάζουν τη λειτουργία των ωοθηκών και μπορεί να οδηγήσουν σε πρόωρη διακοπή της αναπαραγωγικής λειτουργίας.
Ιατρικές θεραπείες και χειρουργικές επεμβάσεις
Θεραπείες που επηρεάζουν άμεσα τις ωοθήκες μπορούν να επιταχύνουν την εμμηνόπαυση. Η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία στην περιοχή της πυέλου είναι από τους συχνότερους παράγοντες. Επίσης, η χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών οδηγεί άμεσα σε εμμηνόπαυση, καθώς διακόπτεται η παραγωγή οιστρογόνων και προγεστερόνης.
Αυτοάνοσα νοσήματα
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στους ίδιους τους ιστούς του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των ωοθηκών. Αυτοάνοσα νοσήματα που επηρεάζουν τον θυρεοειδή ή τα επινεφρίδια μπορεί να συνδέονται με πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια.
Παράγοντες τρόπου ζωής
Ορισμένες καθημερινές συνήθειες φαίνεται να σχετίζονται με νωρίτερη εμφάνιση εμμηνόπαυσης. Το κάπνισμα έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει τα επίπεδα οιστρογόνων και μπορεί να επισπεύσει τη διακοπή της περιόδου. Παράλληλα, ο πολύ χαμηλός δείκτης μάζας σώματος και η κακή διατροφή ενδέχεται να επηρεάσουν την ορμονική ισορροπία.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα της πρώιμης εμμηνόπαυσης είναι παρόμοια με εκείνα της φυσιολογικής εμμηνόπαυσης:
- Ακανόνιστη περίοδος ή διακοπή της εμμήνου ρύσεως
- Εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις
- Διαταραχές ύπνου
- Αλλαγές στη διάθεση
- Κολπική ξηρότητα
Η διαφορά είναι ότι εμφανίζονται σε νεότερη ηλικία, κάτι που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη γονιμότητα και τη συνολική υγεία.
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Η πρώιμη εμμηνόπαυση δεν αφορά μόνο τη διακοπή της περιόδου. Τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων σε νεαρή ηλικία συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης, καρδιαγγειακών προβλημάτων και μεταβολικών διαταραχών. Για τον λόγο αυτό, η ιατρική παρακολούθηση και η κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση είναι καθοριστικές.
Η έγκαιρη ενημέρωση και η συμβουλή γυναικολόγου μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή διαχείριση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής. Η πρώιμη εμμηνόπαυση μπορεί να είναι μια απρόσμενη εξέλιξη, όμως με σωστή καθοδήγηση και υποστήριξη, οι γυναίκες μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις της και να προστατεύσουν τη μακροπρόθεσμη υγεία τους.
Πηγή: healthline.com
