Μια επιδημία γέλιου μπορεί να ακούγεται ευχάριστη και «αστεία», αλλά δεν είναι. Στην πραγματικότητα αυτό που συνέβη στην Ταγκανίκα ήταν πολύ επώδυνο. Μια μέρα του Ιανουαρίου το 1962, τρεις μαθήτριες σε ένα οικοτροφείο στην Κασάσα, μια περιοχή στα δυτικά της Τανζανίας, άρχισαν να γελούν υστερικά και δεν μπορούσαν να σταματήσουν. Σύντομα, σχεδόν το 60% των μαθητών γελούσαν νευρικά και ένιωθαν ανίκανοι να σταματήσουν—για πάνω από δύο εβδομάδες. Τα πράγματα έγιναν τόσο άσχημα, που το σχολείο αναγκάστηκε να κλείσει επειδή οι μαθητές δεν μπορούσαν να συγκεντρωθούν στην τάξη.
Το φαινόμενο εξαπλώνεται
Σύντομα, εκατοντάδες άνθρωποι σε κοντινό χωριό υπέστησαν επεισόδια ανεξέλεγκτου γέλιου. Το φαινόμενο θεωρήθηκε ως μια μεταδοτική ασθένεια και κάποιοι μήνυσαν το οικοτροφείο επειδή άφησαν το φαινόμενο να εξαπλωθεί εκτός σχολείου. Η επιδημία συνεχίστηκε για αρκετούς μήνες και εξαπλώθηκε κατά κύματα, με το καθένα να διαρκεί συχνά πάνω από ένα μήνα. Επηρέασε εκατοντάδες ανθρώπους και ανάγκασε 14 σχολεία να κλείσουν. Σύμφωνα με έρευνες του πανεπιστημίου του Λονδίνου, ήταν κάτι μεταδοτικό, γιατί ο ήχος και μόνο του γέλιου διεγείρει την ίδια περιοχή του εγκεφάλου του ακροατή, που ενεργοποιείται όταν ο ίδιος γελά.
Ο παράγοντας «έντονο χρόνιο στρες»
Οι άνθρωποι όμως παρουσίαζαν ταυτόχρονα διάφορα συμπτώματα άγχους όπως πόνο, εξανθήματα, λιποθυμίες και αναπνευστικά προβλήματα. Το γέλιο ήταν απλά ένα ακόμα σύμπτωμα. Το φαινόμενο κράτησε έναν χρόνο, αλλά το γέλιο δεν ήταν συνεχόμενο, απλά οι περισσότεροι πάθαιναν υποτροπές. Πολλοί πιστεύουν, πως πρόκειται για φαινόμενο μαζικής υστερίας, μια ψυχογενής ασθένεια που συμβαίνει συχνά σε πληθυσμούς που βιώνουν χρόνιο στρες. Το νευρικό γέλιο ήταν ένας εύκολος τρόπος για να εκφράσουν ότι κάτι πάει λάθος. Δεν προκλήθηκε από το περιβάλλον, από τοξίνες ή από δηλητηρίαση. Προκλήθηκε από έντονο μαζικό άγχος στον πληθυσμό, αν και παραμένουν ελάχιστα τα στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή την ιδέα επειδή το φαινόμενο ήταν μοναδικό και δεν υπάρχουν επιβεβαιωτικά στοιχεία.
Μήπως οι άνθρωποι γελούσαν απλώς επειδή μπορούσαν;
Κάποιοι συγγραφείς υποστήριξαν, ότι η επιδημία γέλιου συνέβη επειδή το γέλιο είναι μεταδοτικό. Ίσως το να βλέπεις κάποιον άλλον να γελάει είναι αρκετό για να γελάσεις και εσύ και η επιδημία γέλιου μπορεί να είχε κοινωνικό υπόβαθρο. Στην περιοχή άλλωστε υπάρχει μια έντονη αίσθηση κοινότητας. Ίσως οι άνθρωποι γελούσαν επειδή έβλεπαν τους άλλους να γελούν. Κάποιοι υποστηρίζουν, ότι οι μαθήτριες που γέλασαν πρώτες, το έκαναν επειδή ζούσαν σε αυστηρό οικοτροφείο και σε πολιτικά και κοινωνικά ταραχώδεις καιρούς. Ίσως γελούσαν επειδή ήταν ο τρόπος τους να βρίσκουν χαρά και να νιώθουν, ότι έχουν τον έλεγχο μέσα σε μία κοινωνία, που τις έκανε να αισθάνονται αβοήθητες. Φαίνεται, ότι το γέλιο δεν είναι πάντα εκδήλωση χαράς. Μπορεί να είναι και ένα σημάδι στενοχώριας και άγχους, που υποκινείται από θυμό ή θλίψη.
Η αλήθεια είναι ότι δεν θα μάθουμε ποτέ με σιγουριά εάν οι άνθρωποι που επλήγησαν από την επιδημία γέλιου βρισκόταν κάτω από την επήρεια μαζικής υστερίας, αν γελούσαν επειδή ήθελαν ή αν ήταν κάποια επιδημία. Είναι ωστόσο ενδιαφέρον να εξετάσουμε, τι μπορούν να μας διδάξουν τέτοια γεγονότα στην ανθρώπινη ιστορία για την ψυχολογία σήμερα. Το μεγαλύτερο μάθημα είναι, ότι οι άνθρωποι είναι κοινωνικά πλάσματα, που μπορούν εύκολα να επηρεαστούν από τις πράξεις άλλων ανθρώπων και ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να περιβάλλετε τον εαυτό σας με πηγές επιρροής που βοηθούν και εμποδίζουν την ευημερία σας.
Πηγή: www.psychologytoday.com
