Η επιδημία του 1545-50 ήταν μια από τις πολλές, που επηρέασαν το Μεξικό μετά την άφιξη των Ευρωπαίων. Οι Ευρωπαίοι αποικιστές διέδωσαν ασθένειες, φέρνοντας μικρόβια, που οι ντόπιοι πληθυσμοί δεν είχαν συναντήσει ποτέ και δεν είχαν αποκτήσει ανοσία. Η επιδημία του 1545, ήρθε μόλις δύο δεκαετίες μετά την επιδημία ευλογιάς, που σκότωσε περίπου 5-8 εκατομμύρια ανθρώπους αμέσως μετά την άφιξη των Ισπανών. Ένα δεύτερο ξέσπασμα από το 1576 έως το 1578 σκότωσε τον μισό από τον πληθυσμό που είχε απομείνει.
Η αρχή της επιδημίας
Το 1545, οι άνθρωποι άρχισαν να παρουσιάζουν υψηλό πυρετό, πονοκεφάλους και αιμορραγία από τα μάτια, το στόμα και τη μύτη. Ο θάνατος ακολουθούσε σε 3-4 ημέρες. Μέσα σε πέντε χρόνια, έως και 15 εκατομμύρια άνθρωποι – περίπου το 80% του πληθυσμού – εξαφανίστηκαν από την επιδημία, που οι ντόπιοι ονόμασαν “cocoliztli”. Η λέξη σημαίνει λοιμός ή μάστιγα στη γλώσσα των Αζτέκων.
Οι γιατροί γης εποχής, ήξεραν, ότι τα συμπτώματα δεν ταιριάζουν με αυτά των πιο γνωστών ασθενειών όπως η ιλαρά και η ελονοσία, ενώ και οι σύγχρονοι επιστήμονες απέκλεισαν την ευλογιά, την ιλαρά, την παρωτίτιδα και τη γρίπη ως πιθανούς ύποπτους, εντοπίζοντας όμως έναν «εντερικό πυρετό» που μοιάζει με τυφοειδή.
Μία από τις πιο θανατηφόρες επιδημίες στην ανθρώπινη ιστορία
Το ξέσπασμα αυτού του λοιμού, θεωρείται μία από τις πιο θανατηφόρες επιδημίες στην ανθρώπινη ιστορία, μαζί με τη βουβωνική πανώλη, το «Μαύρο Θάνατο», του 14ου αιώνα. Στις πόλεις και τις μεγάλες κωμοπόλεις σκάβονταν μεγάλα χαντάκια και από το πρωί μέχρι τη δύση του ηλίου οι ιερείς δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να κουβαλούν τα πτώματα και να τα πετάνε στα χαντάκια», αναφέρει ο Φραγκισκανός ιστορικός Fray Juan de Torquemada εξιστορώντας την περίοδο.
Ο πιθανός ένοχος
Οι επιστήμονες λένε τώρα, ότι 500 χρόνια μετά, πιθανότατα ανακάλυψαν τον ένοχο. Αναλύοντας το DNA που εξήχθη από 29 σκελετούς θαμμένους σε ένα ομαδικό τάφο, βρήκαν ίχνη του βακτηρίου “salmonella enterica” της ποικιλίας Paratyphi C, το οποίο είναι γνωστό ότι προκαλεί εντερικό πυρετό. Πολλά στελέχη σαλμονέλας εξαπλώνονται μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού και μπορεί να ταξίδεψαν στο Μεξικό με τα εξημερωμένα ζώα που έφεραν οι Ισπανοί, δήλωσε η ερευνητική ομάδα. Η Salmonella enterica είναι γνωστό, ότι ήδη υπήρχε στην Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα.
«Ερευνήσαμε όλα τα βακτηριακά παθογόνα και τους ιούς DNA για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα γονιδιωματικά δεδομένα» και η σαλμονέλα enterica ήταν το μόνο μικρόβιο που ανιχνεύθηκε, δήλωσαν οι ερευνητές. Είναι πιθανό, ωστόσο, ορισμένα παθογόνα να ήταν είτε μη ανιχνεύσιμα είτε εντελώς άγνωστα. «Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η σαλμονέλα ήταν η αιτία της επιδημίας cocoliztli», δήλωσε το μέλος της ομάδας Kirsten Bos. «Ωστόσο, πιστεύουμε ότι πρέπει να θεωρείται ισχυρός υποψήφιος».
Η αιτία αυτής της επιδημίας έχει συζητηθεί για πολλά χρόνια από τους ιστορικούς και τώρα πλέον μέσω της χρήσης αρχαίου DNA οι επιστήμονες είναι σε θέση, να παρέχουν απαντήσεις σε ένα μακροχρόνιο ιστορικό ερώτημα.
Πηγή: www.theguardian.com
