Οι φιγούρες των Καρυοθραυστών είναι πλέον μια αρκετά συνηθισμένη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Ωστόσο, έγιναν δημοφιλείς σε όλο τον κόσμο μόνο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι κούκλες Καρυοθραύστης κατασκευάζονται σε μέρη της Γερμανίας και της Τσεχίας (γύρω από τη Βοημία και τη Σαξονία) από τα τέλη του 1600. Πιθανολογείται, ότι αρχικά είχαν κατασκευαστεί ως σύμβολα καλής τύχης ή απλά ως καρικατούρες.
Καρυοθραύστες με τη μορφή στρατιώτη
Πριν από τον καρυοθραύστη, οι πρώτοι πολιτισμοί έσπαγαν τα καρύδια με μια πέτρα. Οι παλαιότεροι γνωστοί καρυοθραύστες κατασκευάστηκαν τον τρίτο ή τον τέταρτο αιώνα π.Χ. Παρόλο που είναι πρωτόγονοι σε σύγκριση με αυτούς που έχουμε τώρα, συχνά συνοδεύονταν από διακοσμήσεις ή χαρακτικά. Ο καρυοθραύστης σχεδιάστηκε αρχικά σε σχήμα ανθρώπων, πουλιών και άλλων ζώων και χρησιμοποιήθηκε για να σπάει ξηρούς καρπούς κυρίως την ώρα του επιδορπίου. Αργότερα στη δεκαετία του 1700, ο καρυοθραύστης απεικονίστηκε ως στρατιώτης ο οποίος προοριζόταν να προστατεύσει το σπίτι σας από την κακή ενέργεια και τα κακά πνεύματα και να φέρει επίσης καλή τύχη στην οικογένειά σας.
Ο μύθος λέει επίσης, ότι ένας πλούσιος αλλά γκρινιάρης αγρότης δεν μπορούσε να βρει έναν καλό τρόπο να σπάσει καρύδια και πρόσφερε ανταμοιβή σε όποιον το έκανε. Ένας ξυλογλύπτης από το χωριό Seiffen (στη Σαξονία) έφτιαξε μια κούκλα που ανοιγόκλεινε το στόμα, το οποίο ήταν αρκετά δυνατό για να σπάει τα καρύδια. Είχε μεγάλη επιτυχία και ο αγρότης αντάμειψε όλο το χωριό! Μέχρι το 1800 ήταν δημοφιλείς διακοσμήσεις στις περιοχές της Σαξονίας και του Sonneberg και αργότερα έγιναν δημοφιλείς και σε άλλα μέρη της Γερμανίας και της Ευρώπης.
Ο Ναπολέων κατέλαβε αυτήν την περιοχή στις αρχές του 1800 και μπορεί να ήταν οι Καρυοθραύστες που μοιάζουν με τον Ναπολέοντα και τους στρατιώτες του, που τους έδωσαν την εμφάνιση που έχουν μέχρι σήμερα. Οι κούκλες Καρυοθραύστης έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν Αμερικανοί στρατιώτες τις έφεραν πίσω ως δώρα από τις γερμανικές χριστουγεννιάτικες αγορές. Ο χρόνος που ήρθαν οι κούκλες στις ΗΠΑ και το μπαλέτο που έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές, βοήθησαν για να κάνουν τις φιγούρες του Καρυοθραύστη αγαπημένο κομμάτι της Χριστουγεννιάτικης διακόσμησης πρώτα στις ΗΠΑ και μετά σε όλο τον κόσμο!
Το μπαλέτο του Καρυοθραύστη
Το 1816 εκδόθηκε το βιβλίο «Ο Καρυοθραύστης και ο Ποντικός Βασιλιάς» του E.T.A. Hoffmann που αφηγείται την ιστορία ενός μικρού κοριτσιού, της Marie και των παιχνιδιών της την παραμονή των Χριστουγέννων. Η αρχική ιστορία ήταν αρκετά τρομακτική! Σε αυτή, τα παιχνίδια της Marie ζωντανεύουν την παραμονή των Χριστουγέννων και μια φιγούρα Καρυοθραύστη βοηθάει στον αγώνα ενάντια σε μια στρατιά ποντικών. Η ιστορία διασκευάστηκε το 1844 από τον Γάλλο συγγραφέα Alexandre Dumas. Το 1892, ο Ρώσος συνθέτης Τσαϊκόφσκι και ο φίλος του, ο Ρώσος χορογράφος Marius Petipa, χρησιμοποίησαν μια πολύ απλούστερη εκδοχή της ιστορίας και την έκαναν ένα μπαλέτο δύο πράξεων που ονομάζεται The Nutcracker. Στο Μπαλέτο το όνομα της κοπέλας άλλαξε σε Κλάρα. Η πρώτη παράσταση ήταν στην Αγία Πετρούπολη και δεν ήταν πολύ δημοφιλής, αν και η μουσική άρεσε στον κόσμο. Το 1934 παρουσιάστηκε μια νέα έκδοση με αρκετές αλλαγές η οποία ήταν πιο δημοφιλής! Η πρώτη πλήρης παράσταση του μπαλέτου εκτός Ρωσίας έγινε το 1934 στην Αγγλία.
Ενώ σχεδόν όλοι οι καρυοθραύστες πριν από το πρώτο μισό του 20ου αιώνα είναι λειτουργικοί, ένα σημαντικό ποσοστό των σύγχρονων καρυοθραυστών είναι κυρίως διακοσμητικοί και δεν μπορούν να σπάσουν καρύδια. Παρόλα αυτά συνεχίζουν να φέρνουν χαρά οποιαδήποτε εποχή του χρόνου και κυρίως τα Χριστούγεννα των οποίων πλέον είναι αναπόσπαστο κομμάτι. Αυτές οι έντονες χρωματιστές φιγούρες προήλθαν από τη λαογραφία και τελικά βρήκαν το δρόμο τους σε σπίτια σε όλο τον κόσμο.
Πηγή: www.whychristmas.com
