Οι πρακτικές καθαρισμού και υγιεινής στη μεσαιωνική εποχή ήταν αρκετά διαφορετικές από αυτές που έχουμε σήμερα. Στον Μεσαίωνα, η καθαριότητα δεν θεωρούνταν τόσο σημαντική όσο σήμερα και οι άνθρωποι συχνά ζούσαν σε ανθυγιεινές συνθήκες. Παρόλα αυτά, υπήρχαν ορισμένες πρακτικές καθαρισμού και υγιεινής που ακολουθήθηκαν και τότε, για την πρόληψη της εξάπλωσης ασθενειών και τη διατήρηση της υγείας των κοινοτήτων.
Το μπάνιο
Το μπάνιο δεν ήταν τόσο συνηθισμένο όσο είναι σήμερα και συχνά προοριζόταν για ειδικές περιστάσεις. Επίσης δεν έκαναν συχνά μπάνιο λόγω του κρύου και της σχεδόν ανυπαρξίας τρεχούμενου νερού. Οι άνθρωποι έπλεναν τα χέρια και το πρόσωπό τους τακτικά, αλλά το μπάνιο σε όλο το σώμα δεν ήταν καθημερινό φαινόμενο. Αντίθετα, έκαναν ένα εβδομαδιαίο μπάνιο σε ένα κοινόχρηστο λουτρό ή πλένονταν σε ένα κοντινό ποτάμι. Αυτά τα λουτρά χρησιμοποιούνταν επίσης για κοινωνικές συναναστροφές και ήταν τόπος συνάντησης και κουτσομπολιού. Το μπάνιο στο σπίτι γίνονταν σε μια τεράστια ξύλινη σκάφη ή βαρέλι γεμάτη με ζεστό νερό. Ο αρχηγός της οικογένειας είχε το προνόμιο να κάνει πρώτος μπάνιο σε καθαρό νερό. Μετά -χωρίς να αλλάξουν το νερό- ακολουθούσαν οι άλλοι άνδρες κατά σειρά ηλικίας, μετά οι γυναίκες και μετά τα παιδιά. Τα μωρά ήταν τα τελευταία που έκαναν μπάνιο. Όταν ερχόταν η σειρά τους, το νερό ήταν τόσο βρώμικο που θα μπορούσε ακόμα και να σκοτώσει ένα μωρό.
Πλύσιμο ρούχων
Μια άλλη σημαντική πρακτική καθαρισμού ήταν το πλύσιμο ρούχων. Οι άνθρωποι του Μεσαίωνα έπλεναν τα ρούχα τους τακτικά και τα κρεμούσαν έξω για να στεγνώσουν. Χρησιμοποιούσαν σαπούνι από στάχτη και ζωικό λίπος και χτυπούσαν τα ρούχα με ραβδιά για να φύγει η βρομιά. Το πλύσιμο των ρούχων γινόταν σε μια μεγάλη ξύλινη σκάφη, συχνά κοντά σε ποτάμι ή ρυάκι, για να διευκολύνει τη διαδικασία πλυσίματος και ξεβγάλματος.
Ανθρώπινα απόβλητα
Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις υγιεινής στη μεσαιωνική εποχή ήταν η αντιμετώπιση των ανθρώπινων αποβλήτων. Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούσαν σε μικρά χωριά και δεν είχαν εσωτερικές τουαλέτες, γι’ αυτό χρησιμοποιούσαν δοχεία νυχτός, πρόχειρες υπαίθριες κατασκευές ή ακόμα και τις γλάστρες του σπιτιού. Συχνά αδειάζαν τα απόβλητα σε κοντινά ποτάμια ή ρυάκια, γεγονός που αποτελούσε σημαντική πηγή μόλυνσης. Για να καταπολεμηθεί αυτό, ορισμένες πόλεις εισήγαγαν κανονισμούς που απαιτούσαν τον τακτικό καθαρισμό και τη σωστή απόρριψη των απορριμμάτων.
Τρόφιμα και νερό
Η τροφή και το νερό ήταν επίσης μια ανησυχία στη μεσαιωνική εποχή. Οι άνθρωποι αποθήκευαν τα τρόφιμα σε δροσερά, σκοτεινά μέρη για να αποτρέψουν την αλλοίωση και χρησιμοποιούσαν επίσης ξύδι, αλάτι και μπαχαρικά για να τα συντηρήσουν για μεγαλύτερες περιόδους. Το νερό ήταν συχνά μολυσμένο με ζωικά απόβλητα και άλλους ρύπους, έτσι οι άνθρωποι το έβραζαν πριν το πιουν. Αυτό γινόταν για να σκοτωθούν τυχόν επιβλαβή βακτήρια ή παράσιτα που μπορεί να υπήρχαν στο νερό.
Τα αρώματα και η φωτιά
Μια άλλη «πρακτική υγιεινής» στους μεσαιωνικούς χρόνους ήταν η χρήση αρωμάτων. Οι άνθρωποι τα χρησιμοποιούσαν για να κρύψουν τις δυσάρεστες οσμές και πίστευαν επίσης ότι είχαν φαρμακευτικές ιδιότητες. Άπλωναν αρώματα στο δέρμα και τα ρούχα τους και επίσης έκαιγαν αρωματικά κεριά και θυμίαμα για να καθαρίσουν τον αέρα. Τέλος, μια από τις σημαντικότερες πρακτικές καθαρισμού στους μεσαιωνικούς χρόνους ήταν η χρήση της φωτιάς. Εκτός από τη θέρμανση σπιτιών και κτιρίων και το μαγείρεμα, χρησιμοποιούσαν τη φωτιά για αποστείρωση και απολύμανση, ειδικά σε περιπτώσεις εστιών ασθενειών, όπου έκαιγαν οτιδήποτε ήταν μολυσμένο από ασθένειες.
Συμπερασματικά, παρά την έλλειψη σύγχρονης τεχνολογίας, οι άνθρωποι εξακολουθούσαν να είναι σε θέση να διατηρήσουν ένα βασικό επίπεδο καθαριότητας και να αποτρέψουν ως ένα βαθμό την εξάπλωση ασθενειών. Αυτές οι πρακτικές ήταν συνήθως απλές, αλλά εξακολουθούσαν να είναι αρκετά αποτελεσματικές για να διατηρούν τις κοινότητες υγιείς, τουλάχιστον τις περισσότερες φορές.
Πηγή: cleanfax.com
