Οι Ίνκας λάτρευαν πολλούς από τους ίδιους θεούς που βρίσκουμε σε άλλες πολυθεϊστικές κοινωνίες αλλά, λόγω της έκτασης της αυτοκρατορίας και των μοναδικών χαρακτηριστικών της, λάτρευαν επίσης θεότητες που δεν βρέθηκαν πουθενά αλλού στον κόσμο.
Η πολυθεϊστική θρησκεία των Ίνκας
Από την αρχαιότητα, οι πολυθεϊστικές θρησκείες λάτρευαν κάποιους «καθολικούς» θεούς—δηλαδή βασικές θεότητες που υπήρχαν σχεδόν παντού. Είτε στην Αρχαία Ελλάδα είτε στη Μεσοαμερική, το πολυθεϊστικό πάνθεον περιλάμβανε συνήθως έναν θεό δημιουργό, θεότητες που αντιπροσώπευαν τον ήλιο και τη σελήνη, μια θεά της μητέρας της γης, έναν θεό του κάτω κόσμου και πολλούς κατώτερους θεούς και θεές υπεύθυνες για διάφορα φυσικά φαινόμενα: καταιγίδες, σεισμούς, ξηρασίες, ασθένειες και ούτω καθεξής. Η πρακτική της θρησκείας στην Αυτοκρατορία των Ίνκας, δεν αποτελούσε εξαίρεση.
Ένα από τα πιο γνωστά στοιχεία που σχετίζονται με τη θρησκεία των Ίνκας στο ευρύ κοινό είναι ο μύθος, ότι ο πιο ισχυρός θεός τους, ο Βιρακότσα – που νόμιζαν ότι μπορεί να είναι η μετενσάρκωση του δημιουργού τους-ήταν ένας λευκός, γενειοφόρος άνδρας, κάτι που έκανε τους Ίνκας τόσο ευάλωτους στους λευκούς, γενειοφόρους κατακτητές τους. Πολλοί μελετητές σήμερα υποστηρίζουν, ότι αυτή η ιστορία είναι απλώς μια μυθοπλασία που δημιουργήθηκε από τους ίδιους τους αποικιστές, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία που να την υποστηρίζουν σε πραγματικές γηγενείς πηγές, αλλά όπως θα δούμε παρακάτω, δεν υπάρχει έλλειψη εξίσου ενδιαφέροντων θεών και θεών στη μυθολογία των Ίνκας.
Mama Coca: Η Θεά της Κόκας
Αν και οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που ζουν σήμερα στην περιοχή είναι Ρωμαιοκαθολικοί, πολλοί συνεχίζουν να αποτίουν φόρο τιμής στις αρχαίες θεότητες της κόκας, τις “k’intu”. Πρόκειται για μία ομάδα φύλλων κόκας, που αντιπροσωπεύουν τα τρία βασίλεια: hanan pacha, ο κόσμος από πάνω, kai pacha – γη ή το ανθρώπινο βασίλειο – και uku pacha, ο κάτω κόσμος. Για τους Ίνκας, το φύλλο κόκας ήταν ιερό. Η ίδια η ζωή, από τη γέννηση μέχρι το θάνατο, ήταν βαθιά συνδεδεμένη με το μοίρασμα και την κατανάλωση φύλλων κόκας. Η Μητέρα Κόκα ήταν τόσο ιερή, που όχι μόνο οι ζωντανοί μασούσαν τα φύλλα σε τακτική βάση, αλλά και οι νεκροί κουβαλούσαν φύλλα κόκας στο στόμα τους. Θεωρήθηκε θεϊκό φυτό που χορταίνει τους πεινασμένους, δυναμώνει τους αδύναμους και βοηθά όσους το μασούν να ξεχάσουν τις κακοτυχίες τους.
Axo Mama: Η θεά της πατάτας
Πολτοποιημένες, ψιλοκομμένες, τηγανητές ή ψημένες, ανεξάρτητα από τη μορφή τους, οι πατάτες είναι αντικειμενικά ένα παγκόσμιο αγαθό και ο κόσμος οφείλει ένα χρέος στους Ίνκας, που τις καλλιέργησαν πρώτοι – οι οποίοι με τη σειρά τους οφείλουν ένα χρέος στην Axo Mama (ή Acsumama), τη θεά της πατάτας. Η Axo Mama, που σημαίνει κυριολεκτικά Μητέρα της Πατάτας, είχε την ευθύνη να βοηθήσει τους ανθρώπους των Ίνκας να καλλιεργήσουν πατάτες.
Δεδομένου ότι τελικά ανέπτυξαν πάνω από 3.000 διαφορετικές ποικιλίες πατάτας, φαίνεται ότι μάλλον πήρε τη δουλειά της πολύ σοβαρά. Πατάτες με ασυνήθιστο σχήμα μάλιστα, χρησιμοποιήθηκαν ως είδωλα για τη λατρεία της Axo Mama και υπάρχουν ενδείξεις ότι έθαβαν πατάτες και μαζί με τους νεκρούς.
Μερικοί μελετητές αναφερουν, ότι οι πατάτες χρησιμοποιήθηκαν για τη μέτρηση του χρόνου, ως μονάδες χρόνου που αντιστοιχούν στο πόσο χρόνο χρειάστηκε για να μαγειρευτεί μια πατάτα σε διάφορους βαθμούς! Λίγες εικόνες της Axo Mama έχουν ανακαλυφθεί, αλλά η κληρονομιά της παραμένει ζωντανή στη μεγάλη ποικιλία από μοναδικά και νόστιμα πιάτα με πατάτα που πρέπει να απολαύσετε, ιδιαίτερα στο Περού, σήμερα.
Mama Ocllo: Η Θεά της Κλωστής και της Ύφανσης
Η Mama Ocllo, ή Mama Uqllu αναφέρεται εναλλακτικά ως κόρη της θεάς της θάλασσας, ή της θεάς του φεγγαριού. Ένα πράγμα στο οποίο συμφωνούν οι μύθοι είναι, ότι παντρεύτηκε τον αδελφό της και ίδρυσε μαζί του την πόλη Cusco. Όλοι οι Incas λέγεται, ότι κατάγονται από αυτό το ζευγάρι. Η Mama Ocllo και ο σύζυγός της υποτίθεται ότι στάλθηκαν στη γη, για να εκπολιτίσουν τους ανθρώπους και της πιστώνεται, ότι χάρισε στους Ίνκας μια από τις πιο πολύτιμες και παγκοσμίου φήμης δεξιότητές τους: την κλώση και την ύφανση. Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα δεν ήταν απλώς ρούχα για τους Ίνκας. Ήταν έργα τέχνης, υποκατάστατο του νομίσματος και μια μορφή φόρου τιμής. Δήλωναν την κοινωνική τάξη και θέση και χρησιμοποιούνταν επίσης σε θρησκευτικές τελετές και τελετουργίες. Τα εκλεκτά υφάσματα ήταν πιο πολύτιμα από τον χρυσό ή το ασήμι – τόσο πολύ, που τα πρώτα δώρα που παρουσίασαν οι Ίνκας στους κατακτητές δεν ήταν κοσμήματα ή πολύτιμα μέταλλα αλλά υφάσματα.
Urcuchillay: Το Μοναδικό Λάμα, που Λατρεύτηκε ως Θεός
Όχι μόνο είναι το μόνο λάμα ή υβρίδιο λάμα/άνθρωπος, που λατρεύτηκε ως θεός αλλά είναι πολύχρωμο! Ο Urcuchillay ήταν ο θεός και προστάτης των ζώων, ειδικά των ζώων αγέλης που ήταν απαραίτητα στην κοινωνία των Ίνκας: λάμα και αλπακά.
Δεδομένης της σημασίας των λάμα και των αλπακά στην κοινωνία των Ίνκας, είναι λογικό ότι είχαν τον δικό τους θεό. Οι άνθρωποι της εποχής, ιδιαίτερα οι κτηνοτρόφοι, έβλεπαν τη φιγούρα του ως λάμα, που προσέχει τα κοπάδια και εξασφαλίζει την ανάπτυξη και την ευημερία τους τη νύχτα καθώς οι ανθρώπινοι κηδεμόνες τους αναπαύονταν. Οι θρησκείες του κόσμου είναι γεμάτες με ζώα που λατρεύονται ως θεοί: τα φίδια, οι ταύροι και τα πουλιά είναι μερικοί από τους συνήθεις ύποπτους. Αλλά ο Urcuchillay παίρνει το βραβείο για την πιο απροσδόκητη μορφή θεού.
Πηγή: www.thecollector.com
