Απλή, λευκή, ελαφριά και πανταχού παρούσα — η πλαστική καρέκλα “Monobloc” είναι το αντικείμενο που όλοι γνωρίζουμε, ακόμα κι αν δεν ξέραμε το όνομά της. Από αυλές και ταβέρνες μέχρι παραλίες και εκδηλώσεις, είναι συνώνυμη της απλότητας και της μαζικής κουλτούρας. Κι όμως, παρότι πολλοί τη θεωρούν «κιτς» ή φτηνιάρικη, η Monobloc έχει κερδίσει μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία του design και στην καρδιά της καθημερινότητας. Είναι η καρέκλα που αγαπάμε να μισούμε, αλλά κανείς δεν μπορεί να αντικαταστήσει πραγματικά.
Monobloc: Ένα αντικείμενο-σύμβολο
Ο όρος Monobloc προέρχεται από τα γαλλικά και σημαίνει «ενιαίο μπλοκ». Η καρέκλα πήρε αυτό το όνομα επειδή κατασκευάζεται από ένα μόνο καλούπι πλαστικού, μέσω της τεχνικής της χύτευσης με έγχυση. Αυτή η καινοτομία επέτρεψε την τεράστια μείωση του κόστους παραγωγής, κάνοντάς την προσβάσιμη σε όλους.
Από τη δεκαετία του 1970 και έπειτα, η Monobloc εξαπλώθηκε ραγδαία σε όλο τον κόσμο. Δεν είχε πατρίδα ούτε σχεδιαστή που να την «υπογράφει» — έγινε ένα ανώνυμο, παγκόσμιο προϊόν. Οι εκτιμήσεις λένε ότι υπάρχουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο Monobloc καρέκλες παγκοσμίως.
Από την αυλή στο μουσείο
Η Monobloc γεννήθηκε ως φτηνό και πρακτικό αντικείμενο για εξωτερικούς χώρους. Όμως, η απλότητά της την έκανε εμβληματική. Σήμερα εκτίθεται στο Museum of Modern Art (MoMA) και στο Vitra Design Museum, ως δείγμα βιομηχανικού σχεδιασμού που συνδέει την τεχνολογία με την κοινωνική ισότητα.
Είναι ένα αντικείμενο που εξυπηρετεί εξίσου τον πλούσιο και τον φτωχό, το σπίτι και το καφενείο, το φεστιβάλ και τη σχολική αυλή. Αυτή η δημοκρατική ουδετερότητα είναι ίσως το μεγαλύτερο της καλλιτεχνικό επίτευγμα.
Αισθητική περιφρόνηση και συναισθηματική νοσταλγία
Η Monobloc είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο έπιπλο της εποχής μας. Θεωρείται άχαρη, «χωριάτικη», χωρίς στυλ. Κι όμως, αυτή η απλότητα είναι και η δύναμή της. Αντικατοπτρίζει την παγκοσμιοποίηση, τη λειτουργικότητα και την απρόσωπη ομορφιά της μαζικής παραγωγής.
Παράλληλα, κουβαλάει ένα έντονο συναισθηματικό φορτίο: είναι η καρέκλα των καλοκαιρινών τραπεζιών, των οικογενειακών συγκεντρώσεων, των σχολικών γιορτών. Μας θυμίζει στιγμές απλότητας, προτού η αισθητική γίνει πολυτέλεια.
Περιβαλλοντικές προκλήσεις και νέες χρήσεις
Η «σκοτεινή» πλευρά της Monobloc είναι η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Οι περισσότερες είναι φτιαγμένες από πλαστικό δύσκολο να ανακυκλωθεί, κι έτσι πολλές καταλήγουν στα σκουπίδια ή στις παραλίες. Παρ’ όλα αυτά, νέοι σχεδιαστές και καλλιτέχνες προσπαθούν να της δώσουν νέα ζωή — επαναχρησιμοποιώντας το υλικό της ή μεταμορφώνοντάς τη σε έργα τέχνης.
Ορισμένες εταιρείες πλέον παράγουν οικολογικές εκδοχές από ανακυκλωμένο πλαστικό ή βιοπλαστικό, δείχνοντας ότι ακόμα και το πιο «ταπεινό» αντικείμενο μπορεί να αναγεννηθεί.
Η Monobloc είναι κάτι περισσότερο από μια απλή πλαστική καρέκλα. Είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο καθημερινότητας, ισότητας και αντίφασης: ταυτόχρονα φτηνό και διαχρονικό, άσχημο και ιδιοφυές. Μπορεί να γελοιοποιείται, αλλά συνεχίζει να εξυπηρετεί τον σκοπό της — να μας προσφέρει ένα κάθισμα όπου κι αν βρισκόμαστε. Ίσως τελικά τη «μισούμε» γιατί μας θυμίζει κάτι βαθιά ανθρώπινο: ότι η άνεση και η λειτουργικότητα δεν χρειάζονται πολυτέλεια.
Πηγή: housebabylon.com