Οι σκύλοι διαθέτουν μία από τις πιο ανεπτυγμένες οσφρητικές ικανότητες στο ζωικό βασίλειο. Χρησιμοποιούν τη μύτη τους για να κατανοήσουν τον κόσμο, να εντοπίσουν κινδύνους, να αναγνωρίσουν ανθρώπους και –όπως δείχνουν σύγχρονες έρευνες– να αντιληφθούν τις συναισθηματικές μας μεταβολές. Αλλά μπορούν πραγματικά να “μυρίσουν” το άγχος μας; Οι επιστήμονες απαντούν όλο και πιο ξεκάθαρα: Ναι.
Η οσφρητική υπεροχή των σκύλων
Οι σκύλοι έχουν έως και 300 εκατομμύρια υποδοχείς οσμής, σε αντίθεση με τον άνθρωπο που διαθέτει μόλις 5 εκατομμύρια. Επιπλέον, το τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία των οσμών είναι έως και 40 φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο ανθρώπινο, αναλογικά με το μέγεθος του εγκεφάλου. Αυτή η εξελιγμένη βιολογία τους επιτρέπει να ανιχνεύουν εξαιρετικά μικρές χημικές μεταβολές στο περιβάλλον τους.
Πώς αλλάζει η μυρωδιά μας όταν αγχωνόμαστε
Όταν βιώνουμε άγχος, το σώμα μας εκκρίνει ορμόνες όπως κορτιζόλη και αδρεναλίνη. Αυτές οι ορμόνες προκαλούν φυσιολογικές αλλαγές: αυξημένη καρδιακή συχνότητα, εφίδρωση, αλλαγές στη θερμοκρασία του σώματος. Οι μεταβολές αυτές συνοδεύονται από μια πολύ λεπτή, αλλά υπαρκτή, αλλαγή στη χημική σύσταση του ιδρώτα και της αναπνοής μας. Για το ανθρώπινο μύτη είναι απ imperceptible· για τους σκύλους όμως αποτελεί ξεκάθαρο “σήμα”.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Πρόσφατες έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι σκύλοι μπορούν να εντοπίσουν δείγματα αναπνοής και ιδρώτα ανθρώπων που βρίσκονται σε κατάσταση στρες με ποσοστά ακρίβειας που ξεπερνούν το 90%. Οι μελέτες αυτές συνήθως εκπαιδεύουν τους σκύλους να διαχωρίζουν μεταξύ “ήρεμων” και “αγχωμένων” δειγμάτων. Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι σκύλοι συχνά αναγνωρίζουν το άγχος χωρίς να έχουν οπτικά ή συμπεριφορικά στοιχεία, βασιζόμενοι αποκλειστικά στην οσμή.
Πώς ανταποκρίνονται οι σκύλοι στο άγχος μας
Οι περισσότεροι σκύλοι δεν περιορίζονται στο να το “ανιχνεύουν”. Εκδηλώνουν συμπεριφορές που δείχνουν ότι αντιλαμβάνονται τον συναισθηματικό μας κόσμο: πλησιάζουν, ακουμπούν πάνω μας, γλείφουν τα χέρια ή το πρόσωπο, και συχνά προσπαθούν να μας αποσπάσουν την προσοχή με παιχνίδι ή τρυφερότητα. Αυτή η συμπεριφορά έχει ως βάση τη βαθιά κοινωνικότητα των σκύλων και τη στενή σχέση που αναπτύσσουν με τους ανθρώπους.
