Το σύμβολο της καρδιάς είναι ένα από τα πιο παλιά και ευρέως αναγνωρισμένα σύμβολα, που έχει εξελιχθεί με την πάροδο των αιώνων σε σύμβολο αγάπης και στοργής. Πώς προέκυψε όμως αυτό το σύμβολο, το οποίο εμφανίζεται παντού, από μηνύματα κειμένου έως τις καλές τέχνες; Η εξέλιξή του είναι ασαφής, αλλά υπάρχουν κάποιες θεωρίες. Ας δούμε τις τρεις βασικές:
1. Προήλθε από το σχήμα των φύλλων συκιάς και κισσού
Φαινομενικά, τουλάχιστον αρχικά, το σύμβολο δεν έχει καμία σχέση με την αγάπη. Προχωρώντας στην ιστορία, παρόμοιο σύμβολο, απεικονίζεται στην ελληνική, κρητική, μινωική, μυκηναϊκή, ρωμαϊκή και κορινθιακή κεραμική. Σε αυτές τις περιπτώσεις όμως, δε φαίνεται να απεικονίζει μια καρδιά αλλά διάφορα φύλλα. Φύλλα κισσού και συκιάς, που έχουν παρόμοιο σχήμα με αυτό της καρδιάς, χρησιμοποιήθηκαν συχνά στην τέχνη. Ο κισσός ειδικά, θεωρήθηκε σύμβολο πίστης και αφοσίωσης. Είναι πιθανό, ότι αυτός ο συμβολισμός του φυτού συνέβαλε στην τελική, σύγχρονη έννοια του σχήματος καρδιάς.
2. Η συσχέτιση με το φυτό σίλφιο
Μια άλλη θεωρία περιλαμβάνει την Κυρήνη, μια πόλη-κράτος στη Βόρεια Αφρική, γνωστή για την παραγωγή σίλφιου, ένα είδος γιγάντιου μάραθου με μαγειρικές και ιατρικές χρήσεις, που οι λοβοί του είχαν σχήμα καρδιάς και ήταν αποτυπωμένοι ακόμα και στα νομίσματά τους. Θεωρείται, ότι το σίλφιο ήταν αντισυλληπτικό και η συσχέτιση του με το σεξ, μπορεί να έχει κάνει το σχήμα της καρδιάς να συνδεθεί με την αγάπη και τον έρωτα.
3. Απλοποιημένες απεικονίσεις της ανθρώπινης καρδιάς
Μερικοί πάλι πιστεύουν, ότι το σχήμα της καρδιάς είναι μια απλοποιημένη απεικόνιση της ανθρώπινης ανατομίας, που αντιπροσωπεύει το κυρτό σχήμα του στήθους, των γλουτών ή των γεννητικών οργάνων. Άλλοι πιστεύουν, ότι είναι εμπνευσμένο από αρχαίους φιλοσόφους και από γιατρούς όπως ο Γαληνός, ο πατέρας της ιατρικής του δεύτερου αιώνα, ο οποίος περιέγραψε την καρδιά ως ένα όργανο με τρεις θαλάμους σε σχήμα κουκουνάρι.
Το γνωστό μας σύμβολο ως σύμβολο αγάπης
Με την πάροδο του χρόνου, τα σχήματα καρδιάς παρέμειναν δημοφιλή στη διακοσμητική τέχνη αλλά δεν απέκτησαν ισχυρή σύνδεση με την αγάπη μέχρι τον δέκατο τρίτο αιώνα.
Το σύμβολο συσχετίστηκε έντονα με τον έρωτα τον 13ο αιώνα, όταν ένας άγνωστος συγγραφέας έγραψε ένα ερωτικό δοκίμιο με τίτλο «Li romanz de la poire» (ο έρωτας του αχλαδιού). Στο εξώφυλλο του βιβλίου υπήρχε μια ζωγραφιά ενός άντρα να γονατίζει μπροστά από την αγαπημένη του και της προσφέρει την καρδιά του, που είχε σχήμα παρόμοιο με το σημερινό σύμβολο. Μέχρι και τον 14ο αιώνα, η καρδιά απεικονιζόταν συνήθως ανάποδα. Αυτό άλλαξε τον 15ο αιώνα, καθώς το σύμβολο της καρδιάς άρχισε να μοιάζει με το σημερινό. Χρησιμοποιήθηκε επίσης και στα τραπουλόχαρτα.
Η πίεση της εκκλησίας στον ιατρικό κόσμο
Αν και οι Άραβες και άλλοι γιατροί παλαιότερων περιόδων είχαν κάνει άλματα στην ανατομική μελέτη, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, πολλά από αυτά τα ευρήματα χάθηκαν ή καταστράφηκαν από την Εκκλησία. Και με τις αυτοψίες να τίθενται εκτός νόμου, πολλοί αναγκάστηκαν να βασιστούν στις πρώιμες περιγραφές αυτών των γιατρών. Αυτές οι περιγραφές έτειναν να περιγράφουν την καρδιά με δύο τρόπους: να μοιάζει με κώνο κωνοφόρου δέντρου ή να μοιάζει με ανεστραμμένο φύλλο, με το στέλεχος ως την αρτηριακή διακλάδωση.
Το σύμβολο υιοθετείται από την Καθολική Εκκλησία
Τον 16ο αιώνα μια Αγία των καθολικών, η Saint Margaret Mary Alacoque, ισχυρίστηκε, ότι οραματίστηκε την «Ιερή καρδιά του Χριστού», τυλιγμένη με αγκάθια, η οποία είχε ακριβώς το σχήμα που ζωγραφίζουμε σήμερα όλοι. Το σύμβολο από τότε άρχισε να εμφανίζεται στις ρωμαιοκαθολικές εκκλησίες, με το Χριστό να κρατάει την καρδιά του ανθρώπου στο γνωστό σχήμα.
Όποια και αν είναι η αλήθεια, κατά τη διάρκεια των επόμενων εκατοντάδων ετών, η δημοτικότητα του συμβόλου της καρδιάς εκτοξεύτηκε. Κατά ειρωνικό τρόπο, αν και η Εκκλησία είχε παίξει μεγάλο ρόλο στο να αγνοούν οι άνθρωποι, πώς έμοιαζε μια πραγματική ανθρώπινη καρδιά, η ίδια ήταν επίσης αναπόσπαστο μέρος στη διάδοση του συμβόλου της καρδιάς. Οι συχνές απεικονίσεις του οράματος της Αγίας Μαργαρίτας από την εκκλησία, σίγουρα βοήθησαν στη διάδοση του συμβόλου.
Συμπερασματικά, αν και η θρησκευτική πίεση στον ιατρικό κόσμο μειώθηκε στους επόμενους αιώνες και η ανατομική γνώση τελικά διαδόθηκε παντού, η τεράστια καλλιτεχνική, ποιητική και εμπορική προσοχή, που δόθηκε στο σύμβολο της καρδιάς, όχι μόνο το είδε να επιβιώνει, αλλά να ευδοκιμεί ως σύμβολο τόσο για την ανθρώπινη καρδιά όσο και για την αγάπη. Και ενώ η προέλευση αυτού του συμβόλου είναι άγνωστη, η σημασία του έχει αλλάξει με τα χρόνια και πιθανότατα θα συνεχίσει να εξελίσσεται, όπως ακριβώς κάνουν τα συναισθήματα αλλά και η γλώσσα μας.
Πηγή: www.todayifoundout.com
