Η κλιματική αλλαγή φέρνει υπερβολική ζέστη και δοκιμάζει τα όρια του, του πόση ζέστη μπορούν να ανεχθούν οι άνθρωποι. Τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν, ότι περιοχές του πλανήτη θα γίνουν αφιλόξενες για τον άνθρωπο τον επόμενο αιώνα.
Αλλά αυτό που κάνει ένα μέρος μη κατοικήσιμο δεν είναι τόσο απλό, όσο μια συγκεκριμένη θερμοκρασία και ακόμη και η μέτρηση της υγρασίας δεν εξηγεί πλήρως τα όρια του ανθρώπινου σώματος σε υπερβολική ζέστη. Η ανοχή μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο και η ικανότητα κάποιου να αντέχει τη θερμότητα μπορεί να αλλάξει.
Πότε ξεκινούν τα προβλήματα
Ως θερμόαιμα θηλαστικά, οι άνθρωποι έχουν σταθερή θερμοκρασία σώματος, περίπου 37 °C. Και το σώμα μας είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί σωστά σε αυτή τη θερμοκρασία. Υπάρχει μια σταθερή ισορροπία μεταξύ απώλειας θερμότητας και αύξησης θερμότητας.
Τα προβλήματα ξεκινούν, όταν το σώμα μας δεν μπορεί να χάσει τη θερμότητα αρκετά γρήγορα (ή τη χάνει πολύ γρήγορα στο κρύο). Όταν η θερμοκρασία του πυρήνα μας είναι πολύ υψηλή, τα πάντα, από όργανα έως ένζυμα μπορούν να να σταματήσουν να λειτουργούν. Αυτό δεν σημαίνει, ότι η ζέστη θα σας σκοτώσει αμέσως, αλλά αν δεν μπορείτε να κρυώσετε γρήγορα, θα ξεκινήσουν οι βλάβες. Η υπερβολική ζέστη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα στα νεφρά και την καρδιά, ακόμα και σε εγκεφαλική βλάβη.
Η θερμο-ουδέτερη ζώνη
Η θερμο-ουδέτερη ζώνη, είναι ένα εύρος θερμοκρασιών στις οποίες το σώμα δεν χρειάζεται να αυξήσει τον μεταβολικό ρυθμό του ή να ασκήσει περισσότερη ενέργεια για να διατηρήσει την ιδανική θερμοκρασία του πυρήνα των 37℃elsius.
Οι μελέτες δείχνουν, ότι το κατώτερο όριο της ζώνης είναι 28℃. Κάτω από αυτό το όριο, το σώμα ξοδεύει περισσότερη ενέργεια για να διατηρήσει την ιδανική του θερμοκρασία. Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους το κάνει αυτό είναι με ρίγος – όταν βασικές μυϊκές ομάδες συσπώνται ακούσια για να παράγουν θερμότητα.
Σε υψηλότερες θερμοκρασίες, το σώμα χρησιμοποιεί άλλους μηχανισμούς για να κρυώσει, όπως η εφίδρωση και η αγγειοδιαστολή των αιμοφόρων αγγείων στην επιφάνεια του δέρματος για να αυξήσει την απώλεια θερμότητας.
Ωστόσο, ενώ το κατώτερο εύρος της θερμοουδέτερης ζώνης έχει καθοριστεί, το ανώτερο όριο της είναι ακόμα ασαφές. Οι περισσότερες μελέτες προτείνουν, ότι το ανώτερο όριο μπορεί να είναι περίπου 35℃, καθώς τότε οι άνθρωποι αρχίζουν να ιδρώνουν. Μια άλλη μελέτη, ωστόσο διαπίστωσε, ότι ο μεταβολικός ρυθμός αρχίζει να αυξάνεται στους 40℃ και ότι το ανώτερο όριο της θερμοουδέτερης ζώνης, πιθανότατα βρίσκεται μεταξύ 40℃ και 50℃.
Ο παράγοντας υγρασία
Το σώμα σας εργάζεται σκληρά για να διατηρεί τη θερμοκρασία του πυρήνα του μέσα στα όρια, σε ζεστά περιβάλλοντα. Χρησιμοποιεί κυρίως ένα ισχυρό εργαλείο: τον ιδρώτα. Ο ιδρώτας που παράγετε, εξατμίζεται στον αέρα, ρουφώντας θερμότητα από το δέρμα σας και σας δροσίζει.
Η υγρασία όμως «ακρωτηριάζει» αυτή τη μέθοδο ψύξης – Εάν είναι τόσο υψηλή, που υπάρχει ήδη πολύς υδρατμός στον αέρα, τότε ο ιδρώτας δεν μπορεί να εξατμιστεί τόσο γρήγορα και η εφίδρωση δεν θα σας δροσίσει τόσο πολύ.
Περίπου το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτίθεται σε έναν θανατηφόρο συνδυασμό ζέστης και υγρασίας για τουλάχιστον 20 ημέρες κάθε χρόνο, αυτό το ποσοστό θα αυξηθεί σχεδόν κατά 50% έως το 2100, ακόμη και με τις πιο δραστικές μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η κλιματική αλλαγή καθιστά τα ακραία κύματα καύσωνα έως και εκατοντάδες φορές πιο πιθανά και ικανά να προκαλέσουν πάνω από το ένα τρίτο των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη.
Ανοχή και προσαρμογή στη θερμότητα
Όλοι είναι ευάλωτοι—μερικοί περισσότερο από άλλους. Τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, συνήθως δεν μπορούν να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία τους όπως οι νεαροί ενήλικες και τα άτομα που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα έχουν μειωμένη ικανότητα να ιδρώνουν.
Η ανοχή των ανθρώπων στη θερμότητα μπορεί επίσης να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου – το σώμα σας μπορεί να συνηθίσει περισσότερο με την συνεχή έκθεση, όπως με τον τρόπο που μπορεί να εγκλιματιστεί σε χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνου σε υψηλά υψόμετρα.
Οι άνθρωποι που είναι πιο συνηθισμένοι στη ζέστη, ιδρώνουν περισσότερο και ο ιδρώτας τους είναι πιο αραιωμένος. Αυτό σημαίνει, ότι χάνουν λιγότερους ηλεκτρολύτες μέσω του ιδρώτα, πράγμα που μπορεί να προστατεύσει το σώμα από την αφυδάτωση και τα καρδιακά και νεφρικά προβλήματα.
Ο παράγοντας της προσαρμογής, είναι ο λόγος, που τα κύματα καύσωνα σε πιο δροσερά μέρη ή τα κύματα καύσωνα στις αρχές του καλοκαιριού είναι πιο θανατηφόρα από τις ίδιες συνθήκες σε θερμότερα μέρη ή αργότερα το καλοκαίρι. Επίσης, εάν κινείστε ή εργάζεστε έξω, η θερμοκρασία δεν χρειάζεται να είναι τόσο υψηλή για να είναι θανατηφόρα. Περισσότερη κίνηση σημαίνει περισσότερη θερμότητα για να διώξετε από το σώμα σας, πράγμα που σημαίνει ότι εάν καταβάλλετε τον εαυτό σας, δεν θα μπορείτε να χειριστείτε θερμοκρασίες, που θα μπορούσατε να αντέξετε αν ήσασταν απλώς ξαπλωμένοι.
Η κατανόηση των ορίων μας στη ζέστη και του ποιοι παράγοντες τα καθορίζουν, γίνεται πιο σημαντική καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ανεβαίνουν και τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται πιο δύσκολο να προβλεφθούν.
«Ο κόσμος θερμαίνεται και θα πάει πέρα από αυτό, που μπορεί να αντιμετωπίσει η ανθρώπινη φυσιολογία» (Liz Hanna).
