Το να αναγνωρίσουμε αν κάποιος λέει ψέματα δεν είναι πάντα εύκολο. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις –λεκτικές και μη λεκτικές– που μπορούν να μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε την αλήθεια πίσω από τα λόγια. Αν και καμία ένδειξη από μόνη της δεν είναι απόλυτη, ο συνδυασμός τους μπορεί να αποκαλύψει την πραγματικότητα.
Ασυνέπεια λόγου και γλώσσας του σώματος
Ένα από τα βασικά σημάδια του ψέματος είναι η ασυμφωνία μεταξύ αυτού που λέγεται και των εκφράσεων του σώματος. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να λέει “ναι”, αλλά να κουνά το κεφάλι του αρνητικά. Ή μπορεί να δείχνει αμήχανος, να ιδρώνει ή να αποφεύγει την οπτική επαφή.
Πάρα πολλές λεπτομέρειες
Ένας ειλικρινής άνθρωπος περιγράφει κάτι με φυσικό και άνετο τρόπο. Όταν κάποιος δίνει υπερβολικές λεπτομέρειες χωρίς να του ζητηθούν, ίσως προσπαθεί να αποπροσανατολίσει ή να καλύψει κάτι. Οι λεπτομέρειες μπορεί να χρησιμοποιούνται ως εργαλείο εντυπωσιασμού ή πειθούς.
Καθυστέρηση στην απάντηση ή αλλαγή θέματος
Όταν ένα άτομο καθυστερεί να απαντήσει σε απλές ερωτήσεις ή αποφεύγει να δώσει σαφείς απαντήσεις, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη ψεύδους. Επίσης, η απότομη αλλαγή θέματος είναι συχνά ένδειξη αμηχανίας ή προσπάθειας διαφυγής από την ερώτηση.
Αλλαγές στη φωνή και στον ρυθμό ομιλίας
Οι ψεύτες τείνουν να μιλούν είτε πιο γρήγορα είτε πιο αργά απ’ ό,τι συνήθως. Η φωνή τους μπορεί να αλλάξει – να γίνει πιο ψιλή ή πιο σφιγμένη. Αυτό οφείλεται στην αυξημένη ένταση και στο άγχος.
Επαναλήψεις και διορθώσεις
Η υπερβολική επανάληψη φράσεων ή το συνεχές “διόρθωμα” του τι ειπώθηκε είναι επίσης ενδείξεις ότι κάποιος προσπαθεί να ελέγξει την ιστορία του ή να κερδίσει χρόνο.
Συμπερασματικά, το ψέμα αφήνει πίσω του ίχνη. Δεν αρκεί όμως να βασιστούμε σε μία μόνο ένδειξη – χρειαζόμαστε συνολική παρατήρηση, ενσυναίσθηση και, φυσικά, κριτική σκέψη για να αντιληφθούμε τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τα λόγια.
Πηγή: BBC
