Έχετε νιώσει ποτέ άγχος πριν από μια ιατρική εξέταση ή ενώ περιμένετε τα αποτελέσματα;
Υπάρχει ένας όρος για αυτό το συναίσθημα – «Scanxiety». Το Scanxiety εισήχθη στο αμερικανικό λεξιλόγιο το 2011 σε ένα άρθρο του Time, από τον Bruce Feiler μετα από την εμπειρία του με τον καρκίνο.
Η Cassandra Nieves, κλινική κοινωνική λειτουργός λέει, ότι για να βοηθήσουμε τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν το άγχος, είναι σημαντικό να μιλήσουμε μαζί τους για να καταλάβουμε, γιατί αυτό το άγχος υπάρχει εξαρχής. Είναι πιθανό τότε, η ανησυχία τους να μειωθεί.
Οι ασθενείς μπορεί να βιώσουν άγχος πριν από μια ιατρική εξέταση (όπως μια αξονική ή μαγνητική τομογραφία) για πολλούς λόγους, αλλά τις περισσότερες φορές, τα συναισθήματα συνδέονται με την προσδοκία της πρώτης διάγνωσης ή ανίχνευσης τυχόν επανεμφάνισης – πράγματα που δεν μπορούν να ελέγξουν.
«Να θυμάστε ότι αυτά τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά και να είστε επιεικείς με τον εαυτό σας σε αυτές τις δύσκολες καταστάσεις», λέει η Nieves.
Τα συμπτώματα του άγχους μπορεί να είναι σωματικά, ψυχολογικά ή και τα δύο. Μερικά από τα σημάδια περιλαμβάνουν: Ευερεθιστότητα, ιδρωμένες παλάμες, αυξημένος καρδιακός ρυθμός, ζάλη, τάση για λιποθυμία, δυσκολία στην αναπνοή και ναυτία είναι μερικά κοινά συμπτώματα, που αντιμετωπίζουν πολλοί ασθενείς όταν προετοιμάζονται για μια επερχόμενη εξέταση.
Πώς μπορείτε να διαχειριστείτε καλύτερα αυτό το άγχος:
1. Τεχνικές «γείωσης». Ένας τρόπος για να μειώσετε το άγχος, είναι να αποσπάσετε την προσοχή σας με μια επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα, που απαιτεί την πλήρη εστίασή σας. Οι «τεχνικές γείωσης» σύμφωνα με τη Nieves, κάνουν αυτό ακριβώς. Αυτές οι τεχνικές έχουν σχεδιαστεί για να απομακρύνουν γρήγορα και αποτελεσματικά την προσοχή από τις πιθανές ανησυχίες.
Μία από τις βασικές τεχνικές γείωσης είναι το “5-4-3-2-1”. Σε αυτήν την άσκηση πέντε βημάτων, παρατηρείτε και αναγνωρίζετε πέντε πράγματα, που μπορείτε να δείτε, τέσσερα πράγματα που μπορείτε να αισθανθείτε, τρία πράγματα που μπορείτε να ακούσετε, δύο πράγματα που μπορείτε να μυρίσετε και ένα πράγμα που μπορείτε να δοκιμάσετε.
Άλλες τεχνικές γείωσης είναι:
- Μετρήστε αντίστροφα χρησιμοποιώντας περιττούς αριθμούς, όπως το 3 ή το 7.
- Σκεφτείτε την ορθογραφία λέξεων ή ονομάτων προς τα πίσω, για παράδειγμα -εξέταση-ησατέξε.
Τρίψτε τις παλάμες σας μεταξύ τους και σκεφτείτε τον ήχο και τη ζεστασιά που δημιουργείται. - Ονομάστε όσα περισσότερα αντικείμενα μπορείτε σε μια κατηγορία, όπως διάσημους ηθοποιούς, συμμαθητές σας του δημοτικού σχολείου, χρώματα ή ράτσες σκύλων.
2. Η ελαφριά σωματική δραστηριότητα όπως το περπάτημα, πριν την εξέταση, βοηθά να χαλαρώσετε.
3. Μοιραστείτε τα συναισθήματα σας και τους φόβους σας με αγαπημένα πρόσωπα ή έναν επαγγελματία σύμβουλο.
4. Εφαρμόστε ασκήσεις αναπνοής.
5. Μιλήσετε με τον γιατρό σας, για το τι να περιμένετε πριν από μια ιατρική εξέταση. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να απαντήσετε σε τυχόν ερωτήσεις, που μπορεί να έχετε σχετικά με τη διαδικασία και μπορεί να συμβάλλει στην μείωση του άγχους.
6. Αποσπάστε την προσοχή σας. Παρακολουθήστε αγαπημένα σας βίντεο η παίξτε ένα παιχνίδι στο κινητό σας. Διαβάστε ένα υπέροχο βιβλίο και γενικά ασχοληθείτε με κάτι, που θα κρατήσει το μυαλό σας απασχολημένο και που θα βοηθήσει να σκέφτεστε οτιδήποτε άλλο εκτός από τη διαδικασία ή τα αποτελέσματα της εξέτασης.
7. Ακούστε μουσική. Μελέτες έχουν δείξει, ότι όταν το άτομο ακούει την αγαπημένη του μουσική, διεγείρει την παραγωγή της ενδορφίνης, της ντοπαμίνης, που προκαλεί ευφορία.
8. Αναγνωρίστε τους φόβους σας και αποδεχτείτε τους. Η αναγνώριση του -τι νιώθετε και γιατί,-μπορεί να βοηθήσει, να το κάνετε πιο διαχειρίσιμο για τον εαυτό σας και για τους γύρω σας. Ο καθένας έχει διαφορετική ανταπόκριση στο στρες και κανείς δεν ξέρει το σώμα σας όπως εσείς. Μπορεί να είστε ευερέθιστοι ή κακοδιάθετοι πριν από μια εξέταση ή μπορεί να απομακρυνθείτε από την οικογένεια και τους φίλους σας. Αντί να προσπαθείτε να καταπολεμήσετε την αντίδραση του σώματος και του μυαλού σας, απλά αναγνωρίστε τη και αποδεχτείτε τη.
9. Εστιάστε στο παρόν. Μια επερχόμενη εξέταση μπορεί συχνά να οδηγήσει τους ασθενείς να φτιάξουν σενάρια, για το τι θα μπορούσε να συμβεί ή τι μπορεί να υποδείξουν τα αποτελέσματά τους. Μπορεί να φοβούνται, ότι έχουν ξεμείνει από επιλογές θεραπείας ή ίσως να ανατρέχουν σε παλαιότερες δύσκολες ή επώδυνες στιγμές, φοβούμενοι στη σκέψη, ότι μπορεί να επαναληφθούν. Προσπαθώντας να προβλέψουν το μέλλον, οι ασθενείς είναι πιθανόν, να προσηλωθούν στις αρνητικές πιθανότητες, γι’ αυτό είναι καλύτερα να προσπαθήσουν να εστιάσουν στο στο παρόν, σε αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή.
10. Σκεφτείτε θετικά. «Προσποιηθείτε» ότι έχετε ήδη καλά αποτελέσματα. Αυτό μπορεί να ακούγεται κάπως περίεργο, αλλά μερικές φορές μπορείτε έτσι να «ξεγελάσετε» τον εαυτό σας και να χαλαρώσετε, έστω κι αν αυτό διαρκέσει μόνο λίγα δευτερόλεπτα. Αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να είναι μια σύντομη αλλά υπέροχη ανακούφιση από το άγχος.
11. Μάθετε πότε και πώς θα έχετε τα αποτελέσματά σας Το να γνωρίζετε με ακρίβεια το ποτέ και πως, είναι μια ανακούφιση. Συζητήστε με το γιατρό σας, ώστε να μην έχετε το επιπλέον άγχος, του με ποιο τρόπο και πότε θα μάθετε τα αποτελέσματα.
12. Κάντε σχέδια για το «χειρότερο» σενάριο. Αν και πάντα πρέπει να ελπίζετε σε καλά νέα, έχει διαπιστωθεί, ότι μερικές φορές μπορούμε να μειώσουμε τον πανικό, γνωρίζοντας ποιο θα είναι το σχέδιο, εάν τα αποτελέσματα δεν είναι τα επιθυμητά. Έχοντας ένα σχέδιο έτοιμο για εφαρμογή, μπορεί να επιστρέψει σε μερικούς ανθρώπους, μέρος από αυτό το χαμένο αίσθημα ελέγχου.
13. Βοηθήστε κάποιον άλλο. Μερικές φορές, ο καλύτερος τρόπος για να ανακουφίσετε το δικό σας άγχος, είναι να βοηθήσετε κάποιο άλλο άτομο, που το χρειάζεται. Απομακρύνετε την εστίαση από τον εαυτό σας για λίγο. Μπορεί να είναι αναζωογονητικό να ανησυχείτε για κάποιον άλλο για αλλαγή.
14. Διαλογιστείτε. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές στρατηγικές για την ηρεμία του νου, όπως η βαθιά αναπνοή, η προσευχή, η θετική οπτικοποίηση και οι στρατηγικές σωματικής χαλάρωσης.
15. Να ξέρετε ότι είναι εντάξει να ανησυχείτε. Θέστε όμως χρονικό περιορισμό στις σκέψεις σας. Για παράδειγμα, ορίστε ένα δεκάλεπτο μέσα στην ημέρα, στη διάρκεια του οποίου θα εστιάζετε στους φόβους και στις ανησυχίες σας. Αν οι σκέψεις επανέρχονται μέσα στην ημέρα, θυμίστε στον εαυτό σας το χρονικό περιορισμό.
Κάτι τέτοιο επιτρέπει στους ασθενείς να «νομιμοποιήσουν» τις ανησυχίες τους και να τις εκφράσουν με υγιή τρόπο, είτε για παράδειγμα κρατώντας σημειώσεις σε ένα ημερολόγιο είτε μιλώντας με κάποιον που εμπιστεύονται. Ακόμη και η πράξη του καθορισμού αυτού του χρονικού ορίου, μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της ανησυχίας, επιτρέποντάς σας να καθορίσετε εσείς πόσο χρόνο θα κρατήσει.
Συμπέρασμα
Το άγχος εμφανίζεται συχνά, όταν οι άνθρωποι πρέπει να αντιμετωπίσουν πράγματα που δεν μπορούν να ελέγξουν. Ο λόγος που αυτό το άγχος και ο φόβος είναι τόσο κοινός μεταξύ των ασθενών,-ακόμη και των φροντιστών τους-είναι , ότι πολλοί έχουν ήδη αντιμετωπίσει αρνητικά αποτελέσματα στο παρελθόν.
Αυτή η ανάμνηση μπορεί να τροφοδοτήσει αισθήματα αβεβαιότητας και να εντείνει το φόβο και το άγχος, που ήδη υπάρχουν: ότι δηλαδή, η επόμενη εξέταση θα επιφέρει ένα άλλο αρνητικό ή οδυνηρό αποτέλεσμα.
Δεν υπάρχει ένας παγκόσμιος «σωστός τρόπος» για να αντιμετωπίσουμε το άγχος, που σχετίζεται με τις ιατρικές εξετάσεις. Οι άνθρωποι πρέπει να δοκιμάσουν διαφορετικές προσεγγίσεις αντιμετώπισης μέχρι να βρουν αυτή που τους ταιριάζει.
Είναι σημαντικό να λάβετε υπόψη την προσωπική σας αντίδραση στο άγχος. Αναγνωρίζοντας τα σημάδια, τα ερεθίσματα ή την πρώιμη έναρξη των συμπτωμάτων, μπορείτε να αντιμετωπίσετε την ανησυχία σας νωρίς, δίνοντας στον εαυτό σας αρκετό χρόνο για να δοκιμάσετε έναν αποτελεσματικό μηχανισμό αντιμετώπισης.
Πηγές: blog.dana-farber.org, www.curetoday.com, sarahcannon.com
