Όταν νιώθετε ευτυχισμένοι και όλα φαίνονται καλά με τον κόσμο, νιώθετε τα αποτελέσματα της σεροτονίνης. Αυτή η ορμόνη είναι υπεύθυνη για την τόνωση της διάθεσης, καθώς και για μια σειρά από άλλες λειτουργίες. Η σεροτονίνη μπορεί επίσης να αποτρέψει την κατάθλιψη και να προσφέρει ένα αίσθημα ευφορίας.
Που και πως παράγεται η σεροτονίνη
Το μεγαλύτερο μέρος της σεροτονίνης που υπάρχει στο σώμα σας, βρίσκεται στα έντερα – περίπου το 90% της σεροτονίνης βρίσκεται στα κύτταρα, που επενδύουν το γαστρεντερικό σας σωλήνα -Απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος και απορροφάται από τα αιμοπετάλια. Μόνο περίπου το 10% παράγεται στον εγκέφαλό σας. Η σεροτονίνη παράγεται από το αμινοξύ τρυπτοφάνη, που είναι ένα από τα εννέα απαραίτητα αμινοξέα – δομικά συστατικά των πρωτεϊνών. Το σώμα μας δεν μπορεί να τη συνθέσει από μόνο του και έτσι πρέπει απαραιτήτως να λαμβάνεται από τη διατροφή. Η τρυπτοφάνη βρίσκεται φυσικά σε πολλά τρόφιμα, κυρίως σε τρόφιμα που είναι πλούσια σε πρωτεΐνη. Η σεροτονίνη τώρα, δρα σε πολλά διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου για να επηρεάσει μια ποικιλία λειτουργιών και συμπεριφορών, όπως:
- μνήμη
- φόβος
- αντίδραση στο στρες
- πέψη
- εθισμός
- σεξουαλικότητα
- ύπνος
- έλεγχος βάρους
- αναπνοή
- θερμοκρασία σώματος
- ανοσοποιητικό & φλεγμονές
- ημικρανίες
Πώς να αυξήσετε τη σεροτονίνη
Φάρμακα: Τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης συνδέονται με κατάθλιψη. Τα πιο συνηθισμένα αντικαταθλιπτικά, λειτουργούν αυξάνοντας τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Είναι επίσης δυνατό να αυξηθούν τα επίπεδα σεροτονίνης χωρίς τη λήψη φαρμάκων.
Άσκηση: Ένας φυσικός τρόπος για να αυξήσετε τη σεροτονίνη είναι να ασκηθείτε. Όταν κάνετε ποδήλατο ή σηκώνετε βάρη, το σώμα σας απελευθερώνει περισσότερη τρυπτοφάνη, το αμινοξύ που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός σας για να παράγει σεροτονίνη. Αυτή η ώθηση στη σεροτονίνη (μαζί με άλλες ενδορφίνες και άλλους νευροδιαβιβαστές), είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί άνθρωποι νιώθουν αυτό το αίσθημα ευφορίας, που είναι γνωστό ως “runner’s high” μετά από μια έντονη προπόνηση.
Ήλιος: Η έκθεση στον ήλιο είναι ένας άλλος τρόπος για να αυξήσετε φυσικά τα επίπεδα σεροτονίνης. Η φωτοθεραπεία είναι μια από τις κύριες θεραπείες για την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (SAD), που μπορεί να προκληθεί από την πτώση των επιπέδων σεροτονίνης.
Διατροφή: Η τρυπτοφάνη είναι ένα αμινοξύ που υπάρχει σε ορισμένα τρόφιμα. Κάποιες έρευνες συνδέουν την υψηλότερη πρόσληψη διατροφικής τρυπτοφάνης με πιο θετικά αποτελέσματα διάθεσης, πιθανώς επειδή η τρυπτοφάνη ενισχύει τα επίπεδα σεροτονίνης. Τα τρόφιμα που μπορεί να περιέχουν τρυπτοφάνη περιλαμβάνουν:
- γαλοπούλα
- αυγά
- τυρί
- προϊόντα σόγιας
- σολομό
Το σώμα χρησιμοποιεί τρυπτοφάνη για να δημιουργήσει σεροτονίνη. Η κατανάλωση τροφών που περιέχουν τρυπτοφάνη μπορεί να βοηθήσει στην υποστήριξη αυτής της διαδικασίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα, ότι το σώμα θα την απορροφήσει και θα τη μετατρέψει σε σεροτονίνη πολύ αποτελεσματικά.
Προβλήματα που σχετίζονται με υψηλά επίπεδα σεροτονίνης
Το σύνδρομο σεροτονίνης είναι μια κατάσταση που συμβαίνει, όταν τα επίπεδα σεροτονίνης αυξάνονται υπερβολικά. Συνήθως συμβαίνει εάν αυξήσετε τη δόση ενός φαρμάκου, που αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης ή πάρετε και άλλο φάρμακο που κάνει την ίδια δουλειά. Τα ήπια συμπτώματα περιλαμβάνουν ρίγος, έντονη εφίδρωση, σύγχυση, ανησυχία, υψηλή αρτηριακή πίεση, μυϊκές συσπάσεις και διάρροια. Τα σοβαρά συμπτώματα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, επιληπτικές κρίσεις, λιποθυμία και ανώμαλο καρδιακό παλμό. Το σύνδρομο σεροτονίνης μπορεί να είναι θανατηφόρο εάν είναι σοβαρό και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και δεν αντιμετωπιστεί γρήγορα.
Οι φυσιολογικές τιμές της σεροτονίνης
Ο έλεγχος των επιπέδων σεροτονίνης είναι μια απλή εξέταση αίματος. Οι γιατροί μπορούν να μετρήσουν τα επίπεδα σεροτονίνης στο αίμα ενός ατόμου, αλλά δεν μπορούν να μετρήσουν τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Το φυσιολογικό εύρος είναι 50 έως 200 ng/mL (0,28 έως 1,14 μmol/L). Ωστόσο, ο καθορισμός ενός φυσιολογικού εύρους τιμών αποτελεί πιο περίπλοκη κατάσταση, καθώς η σεροτονίνη επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Μιλήστε με το γιατρό σας σχετικά με τη σημασία των αποτελεσμάτων των εξετάσεών σας.
Η σεροτονίνη, ή οι υποδοχείς σεροτονίνης είναι κοινοί στόχοι της φαρμακευτικής βιομηχανίας, καθώς επηρεάζει πολλές καταστάσεις υγείας και φαίνεται να παίζει ρόλο σε διάφορες σωματικές και ψυχολογικές λειτουργίες. Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, αν και οι ειδικοί εξακολουθούν να μην είναι σίγουροι, πώς ακριβώς λειτουργεί αυτό. Όποιος σκέφτεται να πάρει ένα φάρμακο ή ένα συμπλήρωμα, που επηρεάζει τα επίπεδα σεροτονίνης, θα πρέπει πρώτα να συμβουλευτεί τον γιατρό του για να διασφαλίσει, ότι είναι ασφαλές να το χρησιμοποιήσει.
