Στη δεκαετία του 1800, η λήψη μιας φωτογραφίας ενός νεκρού δεν ήταν κάτι ανατριχιαστικό – ήταν παρήγορο. Σε μια εποχή, που οι φωτογραφίες ήταν ακριβές, πολλοί άνθρωποι δεν είχαν φωτογραφίες του εαυτού τους, όταν ήταν ζωντανοί. Η μεταθανάτια φωτογραφία ήταν ένας τρόπος, για να θυμούνται οι οικογένειες τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τα παιδιά, των οποίων το ποσοστό θνησιμότητας ήταν πολύ υψηλότερο από ό,τι είναι τώρα. Η βικτοριανή ζωή ήταν πλημμυρισμένη από θάνατο. Επιδημίες όπως η διφθερίτιδα, ο τύφος και η χολέρα σημάδεψαν τη χώρα και από το 1861 η βασίλισσα έκανε το πένθος μόδα!
Πότε εμφανίστηκε η μεταθανάτια φωτογραφία
Η μεταθανάτια φωτογραφία ξεκίνησε λίγο μετά την εισαγωγή της φωτογραφίας το 1839. Στην αρχή, κανείς δεν «έβαζε» τα πτώματα να «ποζάρουν», ούτε τα περιποιούνταν ιδιαίτερα. Μια φτωχή οικογένεια στην καλύτερη περίπτωση, θα έβαζε ένα καθαρό όμορφο ρούχο στο πτώμα, πριν ο φωτογράφος τραβήξει τη φωτογραφία και τίποτα περισσότερο.
Επειδή οι άνθρωποι εκείνη την εποχή πέθαιναν στα σπίτια τους και όχι στα νοσοκομεία, οι φωτογράφοι πήγαιναν στα σπίτια. Οι Αμερικανοί τοποθετούσαν τις φωτογραφίες αυτές σε θήκες για να τις κρατήσουν ιδιωτικές. Στην Ευρώπη, ήταν πιο συνηθισμένο να τις κορνιζάρουν και να τις κρεμούν στον τοίχο. Οι Ευρωπαίοι επίσης τύπωσαν φωτογραφίες νεκρών διασημοτήτων όπως ο Βίκτωρ Ουγκώ και τις πούλησαν ως κάρτες.
Το πορτρέτο του θανάτου γίνεται όλο και πιο δημοφιλές.
Στην αλλαγή του αιώνα, γονείς και φωτογράφοι άρχισαν πλέον να «προετοιμάζουν» τα νεκρά παιδιά τους για αυτές τις φωτογραφίες, φτιάχνοντας τα μαλλιά τους, διαλέγοντας τα ρούχα τους ή ακόμα και ανοίγοντας τα μάτια τους. Τοποθετούσαν επίσης ορισμένα αντικείμενα για να συμβολίσουν τη ζωή, τον θάνατο και τη συνεχή πορεία του χρόνου, όπως ένα τύμπανο, που συμβόλιζε «το χτύπημα του τυμπάνου του θανάτου», ένα ανάποδο ρολόι, μια κλεψύδρα ή λουλούδια. Συχνά μάλιστα, σε φωτογραφίες, που σήμερα δείχνουν ταυτόχρονα μακάβριες και παράξενα οδυνηρές, ολόκληρη η οικογένεια, στεκόταν γύρω από έναν νεκρό (κυρίως παιδί), που έμοιαζε σαν να κοιμάται.
Οι μεταθανάτιες φωτογραφίες έγιναν λιγότερο κοινές τον 20ο αιώνα, καθώς οι νεκροί μεταφέρονταν σε ιατρικές εγκαταστάσεις και η φωτογραφία έγινε φθηνότερη και πιο προσιτή. Από τη στιγμή που έγινε σύνηθες για άτομα διαφορετικών εισοδηματικών επιπέδων να τραβούν φωτογραφίες κατά τη διάρκεια της ζωής τους, υπήρχε λιγότερη ανάγκη να αποτυπωθεί η εικόνα τους μετά το θάνατο τους.
«Τις κοιτάμε σήμερα με σοκ και δέος, αλλά…αυτές οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από αγάπη», λέει η Ελίζαμπεθ Μπερνς, διευθύντρια δημιουργικού και επιχειρήσεων στο Αρχείο Burns.
Πηγές: www.history.com, www.bbc.com
