Για χρόνια, τα γιγάντια panda είχαν τη φήμη των νωχελικών και μάλλον τεμπέλικων ζώων. Η εικόνα τους να κάθονται αμέριμνα και να μασουλάνε μπαμπού για ώρες ενίσχυσε την εντύπωση ότι πρόκειται για ένα είδος με χαμηλά επίπεδα δραστηριότητας. Ωστόσο, σύγχρονες παρατηρήσεις στη φύση αλλά και σε προστατευόμενα κέντρα δείχνουν πως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τα panda μπορεί να ξεκουράζονται αρκετά, όμως όταν το απαιτούν οι συνθήκες, αποδεικνύονται πολύ πιο δραστήρια απ’ όσο πιστεύαμε.
Οι κρυφές δεξιότητες των panda
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία που συχνά παραβλέπεται είναι ότι τα panda σκαρφαλώνουν εξαιρετικά καλά. Ιδιαίτερα τα νεαρά άτομα περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους ανεβαίνοντας σε δέντρα, είτε για παιχνίδι είτε για προστασία. Το σκαρφάλωμα λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας απέναντι σε πιθανούς θηρευτές, αλλά και ως τρόπος εξερεύνησης του περιβάλλοντος. Τα δυνατά τους άκρα και τα αιχμηρά τους νύχια τούς επιτρέπουν να αναρριχώνται με ευκολία σε κορμούς, ακόμη και σε σχετικά μεγάλο ύψος.
Εκτός από το σκαρφάλωμα, τα panda μπορούν επίσης να κολυμπούν. Αν και δεν συνδέονται συχνά με το νερό, είναι ικανά να διασχίζουν ποτάμια και ρυάκια όταν χρειάζεται. Η ικανότητα αυτή είναι σημαντική στο φυσικό τους περιβάλλον, στα ορεινά δάση της Κίνας, όπου το ανάγλυφο είναι έντονο και τα υδάτινα εμπόδια συχνά. Η κολύμβηση τούς επιτρέπει να μετακινούνται προς νέες περιοχές αναζήτησης τροφής ή να αποφεύγουν κινδύνους.
Η εικόνα, λοιπόν, ενός ζώου που απλώς κάθεται και τρώει μπαμπού δεν αποτυπώνει ολόκληρη την αλήθεια. Τα panda διαθέτουν φυσικές ικανότητες που τα καθιστούν πιο ευέλικτα και προσαρμοστικά απ’ όσο νομίζαμε.
Γιατί τα θεωρούσαμε «τεμπέλικα»;
Η παρεξήγηση γύρω από τη δραστηριότητα των panda οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη διατροφή τους. Το μπαμπού, που αποτελεί τη βασική τροφή τους, είναι φτωχό σε θερμίδες και θρεπτικά συστατικά. Για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες, τα panda πρέπει να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καθημερινά, αφιερώνοντας πολλές ώρες στο φαγητό. Αυτό αφήνει λιγότερο χρόνο για άλλες δραστηριότητες, δίνοντας την εντύπωση ότι είναι συνεχώς αδρανή.
Ωστόσο, οι περίοδοι ξεκούρασης δεν σημαίνουν έλλειψη ικανότητας. Όπως πολλά ζώα που ακολουθούν διατροφή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, τα panda έχουν εξελιχθεί ώστε να εξοικονομούν ενέργεια όταν δεν χρειάζεται να κινηθούν. Όταν όμως προκύπτει ανάγκη – είτε για αναζήτηση νέων περιοχών με μπαμπού είτε για αποφυγή απειλής – μπορούν να κινηθούν γρήγορα και αποτελεσματικά.
Επιπλέον, σε φυσικές συνθήκες, τα panda διανύουν αποστάσεις μέσα στο δάσος για να βρουν διαφορετικά είδη μπαμπού, ανάλογα με την εποχή. Αυτές οι μετακινήσεις απαιτούν αντοχή και καλή γνώση του εδάφους. Το γεγονός ότι δεν παρατηρούνται συνεχώς σε έντονη δραστηριότητα δεν σημαίνει ότι στερούνται φυσικής ικανότητας.
