Το «Σύνδρομο της Σταχτοπούτας» έγινε παγκοσμίως γνωστό, το 1988, όταν η ψυχολόγος Colette Dowling, δημοσιεύει ένα βιβλίο με αυτό τον τίτλο.
Περιγράφει τη γυναίκα, που «φοβάται» την ανεξαρτησία και δεν αντιδρά στη μοίρα της. Περιμένει υπομονετικά τον «πρίγκιπα», τον τέλειο άνδρα, με το γυάλινο γοβάκι ανά χείρας, που θα τη γλιτώσει από τα βάσανα της και θα δώσει νόημα στη ζωή της.
Η ίδια φοβάται να πάρει την κατάσταση στα χέρια της. Είναι απόλυτα εξαρτημένη από τους άλλους. Αποζητά διακαώς την προστασία και την αποδοχή του «πρίγκιπα». Αυτό γίνεται στόχος ζωής, σε τέτοιο βαθμό, που καταλήγει συχνά σε μία αρρωστημένη «εμμονή».
Αν και ο όρος δεν έχει αναγνωριστεί επίσημα από την Ψυχιατρική, έχει συμβάλλει, στην αναγνώριση των ανθρώπων εκείνων, που είναι σε υπερβολικό και μη φυσιολογικό βαθμό, εξαρτημένοι από άλλους ανθρώπους.
Το συγκεκριμένο σύνδρομο, δεν αφορά μόνο σε «ρομαντικές» ιστορίες αγάπης. όπως αυτή της Σταχτοπούτας, ούτε περιορίζεται μόνο στο γυναικείο πληθυσμό. Είναι συνηθισμένο σε χιλιάδες εφήβους και νεαρούς ενήλικες της «Γενιάς Ζ» (Generation Z), που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν με την τεχνολογία και δεν γνώρισαν τον κόσμο πριν από το διαδίκτυο.
Αυτή η γενιά έχει μεγαλώσει με την πεποίθηση, ότι η ζωή πρέπει να είναι «καλή»μαζί τους, να τους ανταμείβει και να τους κρατά χαρούμενους κάθε μέρα. Και όταν αυτό δε συμβαίνει, περιμένουν κάποιον «πρίγκηπα», να εμφανιστεί και να το κάνει να συμβεί.
Αυτό έχει συνήθως τις ρίζες του στην παιδική ηλικία.
Γονείς υπερπροστατευτικοί, δημιουργούν γύρω από τα παιδιά ένα «τείχος», πίσω από το οποίο όλα εξωραΐζονται και όλα τους προσφέρονται απλόχερα χωρίς τα ίδια να χρειαστεί να μάθουν, ότι πρέπει να προσπαθήσουν.
Μία πράξη αγάπης των γονιών, που μπορεί να οδηγήσει σε προσωπικότητες εξαρτημένες, με μη ρεαλιστικές προσδοκίες, που κατηγορούν τη μοίρα τους και που περιμένουν κάποιον άλλο να αναλάβει τα ηνία της ζωής τους.
Τα άτομα που πάσχουν από αυτό το σύνδρομο, αντιμετωπίζουν γενικά δυσκολίες σχέσης, έλλειψη εμπιστοσύνης ή κάποια προβλήματα άγχους.
Η υπερβολική εξάρτηση από τους άλλους μπορεί να είναι συναισθηματική, οικονομική ή ακόμα και κοινωνική.
Το άτομο δεν αισθάνεται ικανό να πάρει πρωτοβουλίες ούτε να αναλάβει την ευθύνη των πράξεων του. Παραμένει εγκλωβισμένο στον ιδανικό κόσμο του «προσωπικού του παραμυθιού» και φοβάται να βγει από τη ζώνη ασφαλείας του.
Όταν όμως έρθει η στιγμή, να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, το παραμύθι του μπορεί να μετατραπεί σε «εφιάλτη». Εκεί έξω ΔΕΝ υπάρχουν πρίγκηπες…
Τι μπορείτε να κάνετε:
1. Σπάστε τα στερεότυπα.
Μην τα αφήνετε τις κοινωνικές νόρμες, να καθορίζουν τις προσδοκίες και να ορίζουν τις δυνατότητες σας.
2. Μη φοβάστε την κριτική.
Υπάρχουν άνθρωποι, που θα σας κρίνουν, ότι και να κάνετε. Αγνοείστε τους. Βγείτε από τη ζώνη ασφαλείας σας. Τολμήστε, δοκιμάστε καινούργια πράγματα, πειραματιστείτε. Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος εκεί έξω, που περιμένει να τον εξερευνήσετε.
3. Μη φοβάστε την αποτυχία.
Αποδεχτείτε τη και δείτε τη σαν κίνητρο, για να πάτε παρακάτω, πιο δυνατοί και πιο σοφοί.
4. Αλλάξτε το «σενάριο».
Αλλάξτε προοπτική και προσδοκίες. Τι θα γινόταν αν η Σταχτοπούτα δεν είχε συναντήσει ποτέ τον πρίγκηπα; Δε θα κατάφερνε ποτέ να αλλάξει τη μοίρα της στηριζόμενη στις δικές της δυνάμεις;
5. Πάρτε τον έλεγχο στα χέρια σας.
Όταν βρισκόμαστε σε καταστάσεις, που δεν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε, μας κυριεύει ο φόβος και ανοίγει το δρόμο στους άλλους να αναλάβουν δράσεις και να πάρουν αποφάσεις για εμάς.
6. Πιστέψτε στον εαυτό σας.
Αναγνωρίστε την αξία σας. Δεν είναι κακό να είστε και λίγο εγωιστές. Όπως δεν είναι κακό να ονειρεύεστε τον τέλειο σύντροφο. Το κακό αρχίζει εκεί, που ξεκινάει η πεποίθηση σας για την άσχημη εξέλιξη της ζωής σας χωρίς αυτόν.
7. Μάθετε να λέτε όχι.
Μην εγκλωβίζεστε σε παθητικές καταστάσεις, επειδή πιστεύετε, πως δεν είναι αποδεκτό να πείτε όχι. Κανένας δεν πρόκειται να σας δώσει το μετάλλιο του «καλού παιδιού», για την υπομονή σας ή για τις θυσίες σας. Πόσο μάλλον για την εξάρτησή σας από αυτούς.
Όλοι σε κάποια φάση της ζωής μας χρειαζόμαστε, γνώμες, συμβουλές, στήριξη. Στο τέλος όμως κανένας δε μπορεί να μπει στη θέση μας. Κανένας δε μπορεί να πάρει αποφάσεις για εμάς.
Θα κλείσουμε με τα λόγια του ψυχιάτρου M. Scott Peck: «Η ζωή είναι δύσκολη. Όταν πραγματικά αναγνωρίσουμε ότι είναι δύσκολη και το αποδεχτούμε, τότε η ζωή παύει να είναι δύσκολη».
