Συμβαίνει σε όλους μας. Ενώ προχωράει ευχάριστα η καθημερινότητά σου, ξαφνικά, μια σκέψη πετάγεται από το πουθενά στο μυαλό σου: «Μήπως κάνω τεράστιο λάθος;» Και μετά έρχονται οι σκέψεις κατά κύματα: «Δεν έχω ιδέα τι κάνω. Γιατί το είπα αυτό; Γιατί συμφώνησα να το κάνω εκείνο; Δεν μπορώ να το κάνω αυτό». Και συνεχίζεται έτσι, μερικές φορές επαναλαμβάνοντας στο μυαλό σου συζητήσεις για να αναλύσεις πόσο ανόητη/ος πρέπει να ακουγόσουν ή τι πραγματικά εννοούσε το άλλο άτομο.
Το επακόλουθο είναι, μια καταστροφική αλυσιδωτή αντίδραση, που μαζί με κάθε αρνητική σκέψη που εμφανίζεται, παρασύρει το μυαλό σου σε μια κατηφορική πορεία που σε παραλύει. Είναι σαν να κατάφερες να ανατινάξεις όλο τον κόσμο σου σε μια στιγμή, μέσα στο μυαλό σου.
Η φυσική αρνητική προκατάληψη του εγκεφάλου
Πρόκειται για ένα μηχανισμό επιβίωσης. Ο εγκέφαλός μας εξελίχθηκε για να επιβιώσει, και έχει μια προκατάληψη προς τον εντοπισμό απειλής, σύμφωνα με τον ψυχίατρο Γκραντ Μπρένερ. Είμαστε προγραμματισμένοι να κάνουμε χρήση των αρνητικών πληροφοριών πολύ περισσότερο από τις θετικές πληροφορίες, καθώς η επιβίωση μας εξαρτάται περισσότερο από την ανίχνευση του κινδύνου -παρά από την απόλαυση της ζεστασιάς μιας όμορφης φωτιάς μέσα στη σπηλιά.
Η βλάβη στο λειτουργικό μας σύστημα
Σύμφωνα με τον Δρ. Μπρένερ, «Δεν μπορούμε να διαχειριστούμε το γεγονός ότι τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα, οπότε το σύστημα «πάλης-φυγής» μας κάνει, να αντιδρούμε άσχημα ο ένας στον άλλο. Μας λείπει η συμπόνια και βλέπουμε τους ξένους σαν εχθρούς παρά σα φίλους». Εκτός αυτού, πρόκειται για φαύλο κύκλο. Βασικά, ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται για να ψάχνει και να αναγνωρίζει εγκαίρως την απειλή –εσωτερικά και εξωτερικά- κάτι που οδηγεί στην επικέντρωση της προσοχής σε αρνητικές σκέψεις, τις επανατροφοδοτεί και τις κάνει συχνότερες.
Πώς θα σταματήσεις τις αρνητικές σκέψεις
Φαντάσου μια απαγορευτική πινακίδα
Αυτό μπορεί να σε βοηθήσει να φρενάρεις την αρνητική σκέψη τη στιγμή που εμφανίζεται. Επίσης μπορείς να προσπαθήσεις να αποσπάσεις την προσοχή σου ακούγοντας μουσική, πηγαίνοντας μια βόλτα, ανακαλώντας μια θετική ανάμνηση, τηλεφωνώντας έναν φίλο. Όταν επιτυγχάνεις να απορροφηθείς σε κάτι πιο αποδοτικό χτίζεις την αυτοεκτίμησή σου και έχεις μια ρεαλιστική θετική αναθεώρηση.
Εστίασε στην περιέργεια, όχι στην αυτοκριτική
Έτσι θα δείξεις καλοσύνη στον εαυτό σου όταν εμφανιστούν άβολες σκέψεις. Προσφέροντας ένα «συμπονετικό» διάλειμμα στον εαυτό σου, μπορεί να βοηθήσει ως περισπασμός, και ως τρόπος να αλλάξεις τη δραστηριότητα των δικτύων του εγκεφάλου. Οι μελέτες δείχνουν, ότι με τον καιρό, οι πρακτικές με βάση τη συμπόνια-όπως λέγοντας στον εαυτό σου «Κάνω το καλύτερο που μπορώ», μπορούν να βοηθήσουν πάρα πολύ να αλλάξει ο τρόπος που αντιδρά ο εγκέφαλος στην αρνητικότητα μειώνοντας τις σκέψεις αυτοκριτικής και το άγχος.
Δώσε προσοχή στη σκέψη
Εξασκήσου στην παρατήρηση της σκέψης χωρίς να βιάζεσαι να κρίνεις. Προσπάθησε να καταλάβεις γιατί είναι προβληματικό να σκέφτεσαι με αυτό τον τρόπο. Πες στον εαυτό σου «Είναι ακριβής αυτή η σκέψη; Με βοηθάει αυτή η σκέψη;» Υιοθετώντας αυτή τη στάση μπορείς να καλλιεργήσεις πιο ακριβείς και υγιείς τρόπους να σκέφτεσαι και να αισθάνεσαι.
Πηγή: psycom.net
Έφη Μεσιτίδου
BSc (Hons) Psychology
Ψυχολόγος, Mindfulness Instructor
efimesitidou@gmail.com
tiktok: efimesitidoupsychologist
fb: EfiMesitidouPsychologist
