Θεωρείτε τον εαυτό σας αναβλητικό; Βρίσκετε πάντα κάτι άλλο να κάνετε αντί για αυτό που ξέρετε, ότι υποτίθεται πως πρέπει να κάνετε; Απασχολείτε τον εαυτό σας με περιφερειακά πράγματα περισσότερο από το να αντιμετωπίζετε τις πραγματικές εργασίες; Η αναβλητικότητα είναι η πράξη της καθυστέρησης ή της αναβολής εργασιών μέχρι την τελευταία στιγμή ή πέραν της προθεσμίας τους. Είτε πρόκειται για την αποφυγή προσωπικών εργασιών, την αναβολή της ολοκλήρωσης ενός έργου για τη δουλειά ή την αδιαφορία για τις δουλειές του σπιτιού, η αναβλητικότητα είναι ένα ζήτημα που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι, συχνά με σημαντικές συνέπειες για τη δουλειά, τις ακαδημαϊκές επιδόσεις και τη γενική ευημερία τους.
Τι είναι και τι δεν είναι η αναβλητικότητα;
Η αναβλητικότητα είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που μελετήθηκε εκτενώς από πολλούς ερευνητές και ποσοστό γύρω στο 20% των ενηλίκων βρέθηκε να είναι χρόνιοι αναβλητικοί. Οι ψυχολόγοι έχουν ορίσει την αναβλητικότητα ως μια μορφή αποτυχίας αυτορρύθμισης. Χαρακτηρίζεται από την παράλογη καθυστέρηση των εργασιών, ακόμη και όταν το άτομο έχει επίγνωση των πιθανών αρνητικών συνεπειών. Οι αναβλητικοί συχνά παλεύουν με τη διαχείριση του χρόνου και δυσκολεύονται να δώσουν προτεραιότητα σε εργασίες. Μπορεί να βρουν τον εαυτό τους να αναβάλλει συνεχώς σημαντικές υποχρεώσεις για πιο άμεσες και ευχάριστες δραστηριότητες. Όμως:
•Η αναβλητικότητα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ απλώς θέμα κακής διαχείρισης χρόνου ή τεμπελιάς. ΕΙΝΑΙ μια σύνθετη συμπεριφορά, που περιλαμβάνει διάφορους ψυχολογικούς και υποκείμενους παράγοντες.
•Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε, ότι η αναβλητικότητα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ προσωπική αποτυχία ή ελάττωμα χαρακτήρα.
•Η αναβλητικότητα συχνά παρεξηγείται και θεωρείται ως μια αβλαβής συνήθεια. Ωστόσο, η χρόνια αναβλητικότητα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
•Η χρόνια αναβλητικότητα προχωρά πέρα από την περιστασιακή καθυστέρηση των εργασιών και γίνεται ένα συνηθισμένο πρότυπο συμπεριφοράς.
•Ένας παράγοντας που συμβάλλει στη χρόνια αναβλητικότητα είναι η παρούσα προκατάληψη, που αναφέρεται στην ιεράρχηση της άμεσης ικανοποίησης ή ανταμοιβής έναντι των μακροπρόθεσμων ανταμοιβών. Οι αναβλητικοί συχνά υποκύπτουν στον πειρασμό να εμπλακούν σε ευχάριστες δραστηριότητες την παρούσα στιγμή, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει καθυστέρηση σημαντικών εργασιών.
Η επιστήμη πίσω από την αναβλητικότητα
Η νευρολογική έρευνα έχει δείξει, ότι συγκεκριμένα μονοπάτια στον εγκέφαλο συνδέονται με την αναβλητικότητα. Αυτά τα μονοπάτια εμπλέκονται στη λήψη αποφάσεων, τα κίνητρα και τον αυτοέλεγχο. Οι αναβλητικοί συχνά δυσκολεύονται να ενεργοποιήσουν αυτές τις οδούς, οδηγώντας σε καθυστερήσεις εργασιών και δυσκολία ανάληψης δράσης. Επιπλέον, η έρευνα έχει δείξει, ότι τα άτομα με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) μπορεί να είναι πιο επιρρεπή στην αναβλητικότητα. Σημαντικός στην αναβλητικότητα φαίνεται να είναι και ο ρόλος της ντοπαμίνης, η οποία σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, το οποίο παρακινεί και ενισχύει τη συμπεριφορά. Όταν ολοκληρώνουμε μια εργασία ή πετυχαίνουμε έναν στόχο, ο εγκέφαλός μας απελευθερώνει ντοπαμίνη, δίνοντάς μας μια αίσθηση ανταμοιβής και ικανοποίησης. Οι αναβλητικοί συχνά παλεύουν με την απελευθέρωση ντοπαμίνης, καθώς καθυστερούν τις εργασίες και χάνουν τις άμεσες ανταμοιβές που συνδέονται με την ολοκλήρωσή τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αναβλητικότητας, καθώς τα άτομα μπορεί να συνεχίσουν να καθυστερούν τις εργασίες, αναζητώντας πιο άμεσες και ευχάριστες δραστηριότητες που παρέχουν μια γρήγορη ώθηση της ντοπαμίνης.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την αναβλητικότητα
•Φόβος αποτυχίας: Αυτή είναι ίσως η πιο κοινή αιτία. Εξάλλου, δεν μπορείς να αποτύχεις αν δεν προσπαθήσεις. Εάν διαπιστώσετε ότι η ζωή σας έχει κολλήσει στο ίδιο σημείο για μεγάλο χρονικό διάστημα, πιθανότατα φοβάστε ότι θα αποτύχετε. Αυτός ο φόβος μπορεί να παραλύσει και να εμποδίσει τα άτομα να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να ξεκινήσουν κάτι καινούριο. Οι αρνητικές σκέψεις και η αυτοαμφισβήτηση μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αναβλητικότητα, καθώς τα άτομα μπορεί να έχουν αρνητική νοοτροπία σχετικά με τις ικανότητές τους ή την πιθανότητα επιτυχίας.
•Φόβος επιτυχίας: Μπορεί να πιστεύετε ότι ο φόβος της επιτυχίας είναι παράλογος, αλλά είναι πολύ συνηθισμένος. Η επιτυχία φέρει πολλά βάρη. Γίνεστε πιο ορατοί και έχετε μεγαλύτερη ευθύνη όταν είστε επιτυχημένοι. Είστε «θύμα» υψηλότερων προσδοκιών στο μέλλον.
•Δυσκολία στη ρύθμιση συναισθημάτων: Οι αναβλητικοί μπορεί να δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους, κάτι που μπορεί να κάνει δύσκολη την έναρξη και την ολοκλήρωση των εργασιών. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως έλλειψη κινήτρων, αίσθημα υπερέντασης ή αδυναμία εστίασης στην εργασία.
•Η ανάγκη για τελειότητα: Η επιθυμία για τελειότητα έχει ως αποτέλεσμα την αναβλητικότητα. Οι τελειομανείς έχουν πάντα υψηλές προσδοκίες από τον εαυτό τους. Ωστόσο μπορεί να μην είναι πάντα δυνατή η ολοκλήρωση μιας εργασίας με τόσο υψηλό επίπεδο ποιότητας. Για να μην «αποτυγχάνουν» σε όποια εργασία χρειάζονται να ολοκληρώσουν, οι τελειομανείς αναβάλλουν την εκτέλεση της και περνούν το χρόνο τους σκεπτόμενοι, πώς θα την ολοκληρώσουν καλύτερα για να ανταποκριθούν στα υψηλά τους πρότυπα.
•Έλλειψη οργάνωσης / δομής: Η οργάνωση των καθηκόντων είναι μια δεξιότητα, που στερείται ένα αναβλητικό άτομο. Δεν μπορεί να διαχειριστεί καλά το χρόνο του και να προγραμματίσει τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να αφιερώσει χρόνο για να ολοκληρώσει μια δραστηριότητα. Ως αποτέλεσμα, χάνει την εστίασή του και αναβάλλει εργασίες που πρέπει να ολοκληρώσει. Όταν δημιουργείς τη συνήθεια να καθυστερείς εργασίες, γίνεσαι αναβλητικός.
• Η αδυναμία αντιμετώπισης της δυσφορίας: Στο πιο βασικό επίπεδο, η αναβλητικότητα προκύπτει όταν η σκέψη της ανάληψης δράσης έχει ως αποτέλεσμα περισσότερη δυσφορία από ό,τι μπορείτε να αντιμετωπίσετε εκείνη τη στιγμή. Μόνο όταν ο «πόνος» της μη ανάληψης δράσης γίνεται μεγαλύτερος από τον πόνο της αποφυγής της, είναι πιθανότερο να γίνει η δραστηριότητα.
Ο αντίκτυπος στην Ψυχική και Σωματική Υγεία
Η αναβλητικότητα μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη συναισθηματική ευημερία ενός ατόμου. Οι αναβλητικοί συχνά βιώνουν αυξημένα επίπεδα άγχους όταν πλησιάζει μία προθεσμία και οι εργασίες παραμένουν ημιτελείς. Αυτό το χρόνιο άγχος μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της συνολικής ψυχικής υγείας και ευεξίας. Η αποφυγή σίγουρα τροφοδοτεί το άγχος. Ο κύκλος της αναβλητικότητας και του άγχους μπορεί να γίνει αυτοδιαιωνιζόμενος. Οι αναβλητικοί μπορεί να βιώσουν αισθήματα ενοχής και ντροπής για την καθυστέρηση των εργασιών, τα οποία μπορούν να συμβάλουν περαιτέρω στο άγχος και το στρες. Αυτό το συναισθηματικό κόστος μπορεί να βλάψει τις σχέσεις, την απόδοση της εργασίας και τη συνολική ποιότητα ζωής. Η αναβλητικότητα όχι μόνο επιβαρύνει την ψυχική υγεία αλλά μπορεί να έχει και σωματικές συνέπειες. Το στρες και το άγχος που προκαλούνται μπορεί να οδηγήσουν σε σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση και διαταραχές ύπνου. Αυτό το χρόνιο στρες μπορεί επίσης να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνοντας τα άτομα πιο επιρρεπή σε ασθένειες και ασθένειες.
Κλείνοντας να τονίσουμε, ότι η κατανόηση του αντίκτυπου της αναβλητικότητας στην ψυχική και σωματική υγεία είναι σημαντική για την αντιμετώπιση και την υπέρβαση αυτής της συμπεριφοράς. Κατανοώντας τους υποκείμενους ψυχολογικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην αναβλητικότητα, τα άτομα μπορούν να αναπτύξουν αποτελεσματικές τεχνικές για να ξεπεράσουν αυτή τη συμπεριφορά και να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και την ευημερία τους. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν ανάπτυξη στρατηγικών για τη βελτίωση της διαχείρισης του χρόνου και των κινήτρων, για τη διαχείριση του φόβου της αποτυχίας, την πρόκληση αρνητικών σκέψεων και τη βελτίωση της συναισθηματικής ρύθμισης. Τα άτομα μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική τους υγεία και τη συνολική ευημερία τους αντιμετωπίζοντας το συναισθηματικό κόστος της αναβλητικότητας.
Πηγή: resiliencyclinic.com
