Τα τελευταία χρόνια τα smartwatches έχουν εξελιχθεί σε μικρούς «προσωπικούς βοηθούς» που καταγράφουν βήματα, καρδιακούς παλμούς και – όλο και πιο συχνά – τον ύπνο μας. Οι περισσότεροι χρήστες βασίζονται στις μετρήσεις αυτών των συσκευών για να κατανοήσουν αν κοιμούνται αρκετά, αν ξεκουράζονται σωστά ή αν πρέπει να βελτιώσουν τις συνήθειές τους. Όμως, τι ακριβώς μπορούν – και τι δεν μπορούν – να μας δείξουν για το σώμα και για την ποιότητα του ύπνου μας;
Ποιες πληροφορίες παρέχουν
Ένα smartwatch χρησιμοποιεί κυρίως αισθητήρες κίνησης (accelerometers) και, σε ορισμένα μοντέλα, αισθητήρες καρδιακής συχνότητας και οξυγόνου αίματος (SpO₂). Με βάση αυτά τα δεδομένα, το λογισμικό «υπολογίζει» πόσες ώρες κοιμηθήκαμε και προσπαθεί να διακρίνει φάσεις ύπνου, όπως ελαφρύς, βαθύς και REM. Έτσι, μπορούμε να έχουμε μια γενική εικόνα της διάρκειας και της συνέχειας του ύπνου μας.
Χρήσιμα μοτίβα και τάσεις
Αν και τα νούμερα δεν είναι πάντα ακριβή, ένα smartwatch μπορεί να αποκαλύψει μοτίβα: πότε περίπου πέφτουμε για ύπνο, αν ξυπνάμε συχνά στη διάρκεια της νύχτας, και ποια είναι η συνολική διάρκεια ανά εβδομάδα ή μήνα. Αυτές οι πληροφορίες είναι χρήσιμες για να εντοπίσουμε αν συστηματικά κοιμόμαστε λιγότερο απ’ όσο χρειάζεται ή αν επηρεάζονται οι ρυθμοί μας από το άγχος και τον τρόπο ζωής.
Οι περιορισμοί της τεχνολογίας
Η βασική αδυναμία είναι ότι το smartwatch δεν μπορεί να μετρήσει άμεσα την εγκεφαλική δραστηριότητα – τον χρυσό κανόνα για την εκτίμηση των σταδίων ύπνου, όπως συμβαίνει σε ένα εργαστήριο ύπνου με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG). Έτσι, οι εκτιμήσεις για το αν βρισκόμαστε σε «βαθύ» ή «ελαφρύ» ύπνο βασίζονται σε έμμεσες ενδείξεις, όπως η ακινησία ή οι αλλαγές στον καρδιακό ρμό. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια σφάλματος, ιδιαίτερα σε άτομα με διαταραχές ύπνου, ροχαλητό ή υπνική άπνοια.
Τι να κρατήσουμε
Τα smartwatches μπορούν να μας δώσουν μια γενική εικόνα για τις συνήθειες και τη διάρκεια του ύπνου μας, ενθαρρύνοντας παράλληλα καλύτερες επιλογές στον τρόπο ζωής. Ωστόσο, δεν αντικαθιστούν την ιατρική διάγνωση ούτε τα εξειδικευμένα τεστ ύπνου. Αν παρατηρούμε συχνά κούραση, υπνηλία μέσα στην ημέρα ή ύποπτα συμπτώματα, χρειάζεται η συμβουλή ειδικού ιατρού.
Συμπέρασμα: Τα smartwatches αποτελούν χρήσιμο εργαλείο αυτοπαρακολούθησης, αλλά η αξιοπιστία τους είναι περιορισμένη. Μπορούν να δείξουν τάσεις, όχι όμως την πραγματική ποιότητα του ύπνου μας – και γι’ αυτό δεν πρέπει να τα θεωρούμε αλάνθαστο οδηγό.
Πηγή: Johns Hopkins Medicine
