Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να είναι σωτήρια για πολλούς που παλεύουν με διαγνώσεις ψυχικής υγείας – άγχος, κατάθλιψη, διαταραχή πανικού, κοινωνικές φοβίες, μετατραυματικό στρες κ.α. Ωστόσο, η λήψη αυτών των ουσιών που αλλάζουν τη διάθεση, μπορεί να οδηγήσει σε μια δυσάρεστη παρενέργεια για ορισμένους – αύξηση βάρους. Και ενώ πολλοί άνθρωποι δεν παίρνουν ποτέ επιπλέον βάρος, οι γιατροί λένε, ότι οι ανησυχίες για τα επιπλέον κιλά είναι ένας βασικός λόγος, που τους κάνει να διστάζουν να πάρουν ένα αντικαταθλιπτικό για την ψυχική τους υγεία. Η αύξηση βάρους είναι επίσης ένας λόγος για τον οποίο ορισμένοι σταματούν τα φάρμακά τους παρά το γεγονός, ότι αισθάνονται λιγότερο κατάθλιψη ή άγχος όσο τα χρησιμοποιούν.
Αντικαταθλιπτικά και αύξηση βάρους
Δε μπορεί κανείς να γενικεύσει ή να μιλήσει για αυτά τα φάρμακα, σαν να πρόκειται για μια ομοιογενή ομάδα φαρμάκων. Διαφέρουν αρκετά. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα δεν αυξάνουν το βάρος σε όλους τους ασθενείς. Παρόλο που κάποιοι, όντως παίρνουν περισσότερο βάρος, αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στα φάρμακα. Η ύφεση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης μπορεί για παράδειγμα να φέρει την (μειωμένη) όρεξη στα φυσιολογικά επίπεδα και έτσι κάποιος να πάρει βάρος. Όπως ορισμένα αντικαταθλιπτικά δεν μπορούν να επηρεάσουν το σωματικό βάρος, έτσι και ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στο να πάρουν μερικά κιλά όταν παίρνουν αντικαταθλιπτικά. Το κλειδί για την αποφυγή λάθος αποτελέσματος είναι η εξατομίκευση. Ορισμένα αντικαταθλιπτικά όντως συμβάλλουν στην αύξηση βάρους περισσότερο από άλλα.
Τι έδειξε νέα έρευνα
Μια νέα μελέτη ρίχνει φως στο πόση αύξηση βάρους μπορεί να συμβεί – κατά μέσο όρο – κατά τη λήψη οκτώ από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντικαταθλιπτικά:
- Ένα από τα πιο ευρέως συνταγογραφούμενα αντικαταθλιπτικά, η σερτραλίνη, επίσης γνωστή με τα εμπορικά σήματα Zoloft και Lustral, συνδέθηκε με μέση αύξηση σχεδόν 0,2 κιλά σε έξι μήνες. Αυτό αυξήθηκε σε 1,46 κιλά στους 24 μήνες, σύμφωνα με τη μελέτη.
- Χρησιμοποιώντας αυτό ως σύγκριση, οι ερευνητές βρήκαν, ότι τα άτομα που έπαιρναν εσιταλοπράμη, γνωστή με τις εμπορικές ονομασίες Lexapro και Cipralex, είχαν κατά μέσο όρο 15% αυξημένο κίνδυνο -από ότι αν έπαιρναν σερτραλίνη – να κερδίσουν τουλάχιστον το 5% του βασικού τους βάρους σε έξι μήνες.
- Ο κίνδυνος ήταν 14% για την παροξετίνη, που πωλείται με τις ονομασίες Paxil, Aropax, Pexeva, Seroxat, Sereupin και Brisdelle, σύμφωνα με τη μελέτη.
- Η ντουλοξετίνη, που πωλείται με τις εμπορικές ονομασίες Cymbalta, Loxentia και Yentreve, συσχετίστηκε με 10% αυξημένο κίνδυνο ο ασθενής να κερδίσει τουλάχιστον το 5% του αρχικού του βάρους σε σύγκριση με τη σερτραλίνη.
- Η μελέτη δεν διαπίστωσε σημαντικά υψηλότερο ή χαμηλότερο κίνδυνο για τη σιταλοπράμη, που πωλείται ως Celexa, τη φλουοξετίνη, που πωλείται ως Prozac ή την βενλαφαξίνη, που πωλείται ως Effexor, Effexor XR, Vensir, Vencarm, Venlalix και Venlablue, σε σύγκριση με τη σερτραλίνη.
- Ένα μόνο αντικαταθλιπτικό συνέβαλε σε μια μικρή απώλεια βάρους στους έξι μήνες, σύμφωνα με τη μελέτη. Η βουπροπιόνη (Wellbutrin και Zyban) είχε κατά μέσο όρο 15% χαμηλότερο κίνδυνο να πάρει κάποιος ένα κλινικά σημαντικό ποσό βάρους σε σύγκριση με τη σερτραλίνη
Πότε μία αύξηση βάρους θεωρείται κλινικά σημαντική
Μια αύξηση βάρους 5% ή περισσότερο σε σχέση με την αρχική τιμή, θεωρείται κλινικά σημαντική για την υγεία. Ο τυπικός ενήλικας μπορει να πάρει κατά μέσο όρο 1 έως 2 κιλά ετησίως, κάτι που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να συμβάλει στην παχυσαρκία. Αυτή η αύξηση βάρους μπορεί να οφείλεται στη σωματική αδράνεια, το στρες, τον κακό ύπνο και τις κακές επιλογές τροφίμων, όπως η κατανάλωση πάρα πολλών υπερεπεξεργασμένων τροφών, καθώς και ορισμένων φαρμάκων, λένε οι ειδικοί.
Γιατί τα αντικαταθλιπτικά συμβάλλουν στην αύξηση βάρους;
Η επιστήμη δεν το γνωρίζει ακόμη. Είναι αξιοσημείωτο, ότι δεν γνωρίζουμε τον ακριβή μηχανισμό με τον οποίο τα αντικαταθλιπτικά συμβάλλουν στις αλλαγές βάρους. Ακόμη χειρότερα, πραγματικά δεν γνωρίζουμε πολλά, για το ποιος είναι πιο πιθανό να πάρει ή να χάσει βάρος, επομένως δεν μπορούμε να κάνουμε καλές προβλέψεις εκ των προτέρων. Γεγονός πάντως είναι, ότι μερικοί άνθρωποι χάνουν βάρος όταν έχουν κατάθλιψη επειδή χάνουν την όρεξή τους. Μερικά από αυτά τα αποτελέσματα που βλέπουμε, μπορεί να είναι απλά οι άνθρωποι που ανακτούν το βάρος που είχαν χάσει, καθώς βελτιώνεται η κατάθλιψη ή το άγχος τους.
Πολλά κοινά αντικαταθλιπτικά -όπως και άλλα φάρμακα-μπορεί να προκαλέσουν αύξηση βάρους με την πάροδο του χρόνου, αλλά αυτός δεν είναι λόγος για να αποφύγετε τη λήψη φαρμάκων για προβλήματα ψυχικής υγείας. Οι ασθενείς που ανησυχούν για την αύξηση βάρους θα πρέπει να έχουν μια ειλικρινή συζήτηση με το γιατρό τους. Υπάρχουν πολλοί κλινικοί παράγοντες που καθορίζουν ποιο φάρμακο είναι κατάλληλο για έναν συγκεκριμένο ασθενή, όπως τα κλινικά του συμπτώματα, το ιατρικό του ιστορικό, άλλα φάρμακα που λαμβάνει ήδη και πιθανές παρενέργειες για τις οποίες ανησυχεί ο ασθενής. Οι ειδικοί πρέπει να σταθμίσουν όλους αυτούς τους παράγοντες, για να αποφασίσουν ποια είναι η καλύτερη πορεία θεραπείας, ενώ οι ασθενείς μπορούν να προσπαθήσουν να αποφύγουν την αύξηση βάρους ακολουθώντας υγιεινές διατροφικές συνήθειες και ασκούμενοι τακτικά.
Πηγή: amp.cnn.com
