Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν μεγάλο μέρος της ζωής πολλών εφήβων. Μια έρευνα του Pew Research Center το 2018 σε σχεδόν 750 νέους 13 έως 17 ετών διαπίστωσε ότι το 45% είναι σχεδόν συνεχώς στο διαδίκτυο και το 97% χρησιμοποιεί μια πλατφόρμα κοινωνικών μέσων, όπως το YouTube, το Facebook, το Instagram ή το Snapchat.
Τι αντίκτυπο όμως έχει η χρήση των social media στους εφήβους;
Τα οφέλη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν στους εφήβους να δημιουργούν διαδικτυακές ταυτότητες, να επικοινωνούν με άλλους και να δημιουργούν κοινωνικά δίκτυα. Αυτά τα δίκτυα μπορούν να παρέχουν στους εφήβους πολύτιμη υποστήριξη, βοηθώντας ιδιαίτερα όσους βιώνουν αποκλεισμό ή έχουν αναπηρίες ή χρόνιες ασθένειες.
Οι έφηβοι χρησιμοποιούν επίσης τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ψυχαγωγία και αυτοέκφραση. Και οι πλατφόρμες μπορούν να εκθέσουν τους εφήβους σε τρέχοντα γεγονότα, να τους επιτρέψουν να αλληλεπιδράσουν πέρα από γεωγραφικά όρια και να τους διδάξουν για μια ποικιλία θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των υγιών συμπεριφορών. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που είναι χιουμοριστικά ή αποσπούν την προσοχή ή παρέχουν ουσιαστική σύνδεση με τους συνομηλίκους και ένα ευρύ κοινωνικό δίκτυο μπορεί ακόμη και να βοηθήσουν τους εφήβους να αποφύγουν την κατάθλιψη.
Τα social media βλάπτουν
Ωστόσο, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά τους εφήβους, αποσπώντας τους την προσοχή, διαταράσσοντας τον ύπνο τους και εκθέτοντάς τους σε εκφοβισμό, διασπορά φημών, μη ρεαλιστικές απόψεις για τη ζωή άλλων ανθρώπων και πίεση από συνομηλίκους.
Οι κίνδυνοι μπορεί να σχετίζονται με το πόσο πολύ χρησιμοποιούν οι έφηβοι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μια μελέτη του 2019 σε περισσότερους από 6.500 νέους 12 έως 15 ετών στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι όσοι περνούσαν περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχαν ενδεχομένως αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα ψυχικής υγείας. Μια άλλη μελέτη του 2019 σε περισσότερους από 12.000 νέους 13 έως 16 ετών στην Αγγλία διαπίστωσε ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης περισσότερες από τρεις φορές την ημέρα προέβλεπε κακή ψυχική υγεία και ευημερία στους εφήβους.
Άλλες μελέτες έχουν επίσης παρατηρήσει σχέσεις μεταξύ των υψηλών επιπέδων χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των συμπτωμάτων κατάθλιψης ή άγχους. Μια μελέτη του 2016 σε περισσότερους από 450 εφήβους διαπίστωσε ότι η συχνότερη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η νυχτερινή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η συναισθηματική επένδυση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – όπως το αίσθημα αναστάτωσης όταν εμποδίζεται να συνδεθούν – συνδέθηκαν με χειρότερη ποιότητα ύπνου και υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
Ο τρόπος με τον οποίο οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί επίσης να καθορίσει τον αντίκτυπό τους. Μια μελέτη του 2015 διαπίστωσε ότι η κοινωνική σύγκριση και η αναζήτηση ανατροφοδότησης από τους εφήβους που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα κινητά τηλέφωνα συνδέονται με συμπτώματα κατάθλιψης. Επιπλέον, μια μικρή μελέτη του 2013 διαπίστωσε ότι οι μεγαλύτεροι έφηβοι που χρησιμοποιούσαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παθητικά, όπως απλώς βλέποντας φωτογραφίες άλλων, ανέφεραν μείωση της ικανοποίησης από τη ζωή. Όσοι χρησιμοποίησαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αλληλεπιδράσουν με άλλους ή να δημοσιεύσουν το δικό τους περιεχόμενο δεν αντιμετώπισαν αυτή τη δυσαρέσκεια όσον αφορά τη ζωή τους.
Και μια παλαιότερη μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε προπτυχιακούς φοιτητές έδειξε ότι όσο περισσότερο χρησιμοποιούσαν το Facebook, τόσο ισχυρότερη ήταν η πεποίθησή τους ότι οι άλλοι ήταν πιο ευτυχισμένοι από αυτούς. Αλλά όσο περισσότερο χρόνο περνούσαν οι μαθητές βγαίνοντας με τους φίλους τους, τόσο λιγότερο ένιωθαν έτσι. Λόγω της παρορμητικής φύσης των εφήβων, οι ειδικοί προτείνουν ότι οι έφηβοι που δημοσιεύουν περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κινδυνεύουν να μοιραστούν προσωπικές φωτογραφίες ή εξαιρετικά προσωπικές ιστορίες. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα οι έφηβοι να εκφοβίζονται, να παρενοχλούνται ή ακόμα και να εκβιάζονται. Οι έφηβοι συχνά δημιουργούν αναρτήσεις χωρίς να λαμβάνουν υπόψη αυτές τις συνέπειες ή ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο.
Προστασία του έφηβου σας
Υπάρχουν βήματα που μπορείτε να κάνετε για να ενθαρρύνετε την υπεύθυνη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και να περιορίσετε ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις τους. Λάβετε υπόψη αυτές τις συμβουλές:
- Θέστε λογικά όρια. Μιλήστε με τον έφηβό σας για το πώς να αποφύγει να αφήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να παρεμβαίνουν στις δραστηριότητές του, στον ύπνο, στα γεύματα ή στην εργασία του. Ενθαρρύνετε μια ρουτίνα πριν τον ύπνο που αποφεύγει τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων και κρατήστε τα κινητά τηλέφωνα και τα tablet μακριά από τα υπνοδωμάτια των εφήβων. Δώστε το παράδειγμα ακολουθώντας αυτούς τους κανόνες εσείς οι ίδιοι.
- Παρακολουθήστε τους λογαριασμούς του εφήβου σας. Ενημερώστε τον έφηβό σας ότι θα ελέγχετε τακτικά τους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μπορεί να στοχεύετε να το κάνετε μία φορά την εβδομάδα ή περισσότερες. Βεβαιωθείτε ότι τηρείτε αυτή τη δέσμευση.
- Εξηγήστε τι δεν είναι εντάξει. Αποθαρρύνετε τον έφηβό σας από το να κουτσομπολεύει, να διαδίδει φήμες, να εκφοβίζει ή να βλάπτει τη φήμη κάποιου – διαδικτυακά ή με άλλο τρόπο. Μιλήστε στον έφηβό σας για το τι είναι κατάλληλο και ασφαλές να μοιραστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
- Ενθαρρύνετε την επαφή πρόσωπο με πρόσωπο με φίλους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους εφήβους που είναι ευάλωτοι στην κοινωνική αγχώδη διαταραχή.
- Μιλήστε για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μιλήστε για τις δικές σας συνήθειες στα social media. Ρωτήστε τον έφηβό σας πώς χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πώς τον κάνει να νιώθει. Υπενθυμίστε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι γεμάτα από μη ρεαλιστικές εικόνες.
Εάν πιστεύετε ότι ο έφηβος σας παρουσιάζει σημεία ή συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης που σχετίζονται με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μιλήστε με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.
Πηγή: www.mayoclinic.org
