Η φυτοφαγική και η Μεσογειακή Δίαιτα, όπως και αρκετά μοντέλα Ασιατικής διατροφής, φημίζονται για την ευεργετική τους δράση στην υγεία, με αμέτρητα οφέλη για λειτουργίες όπως η ρύθμιση των λιπιδίων του αίματος και η μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη. Παραδοσιακά, τα συγκεκριμένα διατροφικά μοντέλα περιλαμβάνουν ξηρούς καρπούς ως μία από τις βασικές τροφές τους.
Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα καταδεικνύουν την επίδρασή των ξηρών καρπών σε παράγοντες που συνδέονται με τη στεφανιαία νόσο, όπως το οξειδωτικό στρες, τη φλεγμονή και την αγγειακή λειτουργία. Η γενικότερη δράση των ξηρών καρπών προς όφελος της καρδιαγγειακής υγείας έχει πολλάκις αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικών μελετών.
Ποιοι είναι, λοιπόν, οι δείκτες της καρδιαγγειακής υγείας που επηρεάζονται από την κατανάλωση ξηρών καρπών;
Αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Οι ξηροί καρποί είναι πλούσιοι σε ισχυρά αντιοξειδωτικά, όπως οι τοκοφερόλες και οι φαινολικές ενώσεις. Πρόσφατα, μάλιστα, αποδείχθηκε ότι τα καρύδια περιέχουν μελατονίνη, η οποία επίσης έχει αντιοξειδωτική δραστηριότητα. Τα δεδομένα από τις μελέτες που ερευνούν την μεταγευματική επίδραση των ξηρών καρπών τόσο στη ρύθμιση του σωματικού βάρους, όσο και στο οξειδωτικό στρες είναι συγκεχυμένα. Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις πως οι πλούσιοι σε μονοακόρεστα λιπαρά ξηροί καρποί πιθανόν να έχουν ενισχυμένη οξειδωτική δράση. Αντίστοιχα, οι πλούσιοι σε πολυακόρεστα λιπαρά ξηροί καρποί έχουν ουδέτερες ή ελαφρώς αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Αντιφλεγμονώδης δράση
Η υψηλή περιεκτικότητα των ξηρών καρπών σε φαινολικές ενώσεις, ιδιαίτερα στην εξωτερική τους μεμβράνη, πιθανόν να ενισχύει την αντιφλεγμονώδη δράση τους. Οι ξηροί καρποί με την ισχυρότερη δράση κατά της φλεγμονής πολύ πιθανπον να είναι τα καρύδια, χάρη στην εξαιρετική περιεκτικότητά τους σε α-λινολενικό οξύ, ενός ισχυρά αντιφλεγμονώδους λιπαρού οξέος, καθώς και σε ελλαγικό οξύ.
Ενδοθηλιακή λειτουργία
Μελέτες υποδεικνύουν ότι τα καρύδια βελτιώνουν την ενδοθηλιακή λειτουργία, δράση που έχει φανεί ότι επιτυγχάνεται με την πρόσληψη Ω-3 λιπαρών. Τα Ω-3, οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες, οι φαινολικές ενώσεις και το αμινοξύ L-αργινίνη που περιέχονται στους ξηρούς καρπούς, δύνανται να βελτιώσουν τη λειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων, η οποία είναι ευρέως γνωστό πως διαταράσσεται κατά την αθηρογένεση και τη στεφανιαία νόσο.
Αθηροσκλήρωση
Η περιεκτικότητα των ξηρών καρπών σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά, φυτικές ίνες και βιοενεργά συστατικά, καθώς και η υπολιπιδαιμική τους δράση, έχουν ευεργετική επίδραση στην αθηρογένεση. Γεύματα εμπλουτισμένα με ξηρούς καρπούς έχουν ευεργετική δράση στα επίπεδα της γλυκόζης και των τριγλυκεριδίων, τη φλεγμονή και την ενδοθηλιακή λειτουργία.
