Ο Alan Turing ήταν μια περίπλοκη και εκκεντρική ιδιοφυΐα – ένας άνθρωπος πολύ μπροστά από την εποχή του. Στη δεκαετία του 1930, ο Βρετανός μαθηματικός οραματίστηκε έναν ψηφιακό κόσμο που λίγοι άλλοι μπορούσαν να φανταστούν. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έσπασε τον γερμανικό κώδικα Enigma και βοήθησε τη Βρετανία να νικήσει τους Ναζί.
Ως πατέρας της επιστήμης των υπολογιστών και κορυφαίος θεωρητικός της τεχνητής νοημοσύνης, ο Turing θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του 20ου αιώνα. Δυστυχώς, δεν είδε ποτέ τον κόσμο που βοήθησε να δημιουργηθεί: αντιθέτως, αφού διώχθηκε για ομοφυλοφιλία από την κυβέρνηση που ο ίδιος βοήθησε να σωθεί, αυτοκτόνησε το 1954.
Τα πρώτα χρόνια του Turing
Ο Alan Mathison Turing γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 23 Ιουνίου 1912, και ήταν ο δεύτερος από τους δύο γιους της Ethel Sara Stoney και του Julius Mathison Turing. Ο πατέρας του εργαζόταν ως υπάλληλος στη βρετανική αποικιοκρατική διοίκηση στην Ινδία, γεγονός που απαιτούσε να βρίσκεται αρκετά συχνά εκεί. Μετά τη γέννηση του Alan, άφησαν αυτόν και τον αδερφό του, John, υπό τη φροντίδα ανάδοχων γονέων, ώστε να επιστρέψουν στην Ινδία.
Ο Turing ήταν διαφορετικός, κάτι που ήταν εμφανές από μικρή ηλικία. Είχε διαφορετικά πνευματικά ενδιαφέροντα, ενώ η απροθυμία του να ακολουθήσει την πεπατημένη ήταν έντονη. Πέντε χρόνια σε ένα βρετανικό δημόσιο οικοτροφείο δεν τον μεταμόρφωσαν στον κομφορμιστή που ήθελαν οι δάσκαλοι και οι γονείς του. Αντίθετα, γοητεύτηκε από τις επιστήμες και τα μαθηματικά – τομείς στους οποίους κατάφερε γρήγορα να ασκήσει επίδραση.
Μετά το σχολείο, έγινε δεκτός στο King’s College του Cambridge, αποφοιτώντας το 1934 με άριστα στα μαθηματικά. Το 1936 δημοσίευσε την πρωτοποριακή εργασία «On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem», που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα του. Ήταν η δεύτερη απόδειξη, μετά από εκείνη του Church, που διέψευσε το μαθηματικό πρόβλημα Entscheidungsproblem του Hilbert: η εικασία, δηλαδή, ότι ορισμένες καθαρά μαθηματικές ερωτήσεις “ναι-όχι” δεν μπορούν ποτέ να απαντηθούν με υπολογισμό.
Η Μηχανή Turing
Τόσο ο Turing όσο και ο Church κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι δεν υπάρχει ένας μόνο αλγόριθμος που θα μπορούσε να προσδιορίσει την αλήθεια ή το ψεύδος οποιασδήποτε δήλωσης στην τυπική λογική (αν και η προσέγγιση του Turing ήταν πιο άμεση). Αυτό το έκανε, εν μέρει, παρουσιάζοντας στον κόσμο μια ιδέα που ονόμασε “Μηχανή Turing” – μια συσκευή που θα μπορούσε να εκτελέσει οποιοδήποτε μαθηματικό πρόβλημα, αναγάγοντας το πρόβλημα σε αριθμούς που θα μπορούσαν να υπολογιστούν.
Η Μηχανή Turing ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της, καθώς θα περνούσαν πολλά χρόνια μέχρι να μπορέσει να υλοποιηθεί. Ωστόσο, η ιδέα του για μια μηχανή (hardware) που θα μπορούσε να προγραμματιστεί (software) για να εκτελεί διάφορες εργασίες, περιγράφει ουσιαστικά κάθε ψηφιακό υπολογιστή που υπάρχει σήμερα. Για το λόγο αυτό, η εν λόγω εργασία του αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της σύγχρονης ψηφιακής εποχής.
Η αποκρυπτογράφηση του Enigma
Ο Turing ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή στο Princeton το 1938, πριν επιστρέψει στο Cambridge. Με την κήρυξη του πολέμου από τη Βρετανία στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο του 1939, προσέφερε τις υπηρεσίες του στη Σχολή Κωδίκων και Κρυπτογραφίας της βρετανικής κυβέρνησης, ως επικεφαλής της επίλεκτης ομάδας Hut 8, σε αυτοσχέδιες καλύβες συγκεντρωμένες γύρω από ένα αρχοντικό.
Η μεγαλύτερη πρόκληση που η ομάδα είχε να αντιμετωπίσει ήταν η αποκρυπτογράφηση του γερμανικού κώδικα Enigma. Οι Βρετανοί έλαβαν βοήθεια αρχικά από έναν Πολωνό μαθηματικό που μελετούσε το Enigma και είχε παράσχει ζωτικές λεπτομέρειες μετά την εισβολή των δυνάμεων του Hitler στην Πολωνία, το 1939. Ήταν η καθοδήγηση του Turing και ενός άλλου μαθηματικού, του W.G. Welchman, που επέκτεινε και επιτάχυνε εκείνες τις πρώτες προσπάθειες. Χρησιμοποιώντας ένα τεράστιο μηχάνημα, με το όνομα Bombe, μιμήθηκαν τις λειτουργίες του Enigma και κατάφεραν να τον “σπάσουν”, σώζοντας εκατομμύρια ζωές και δίνοντας τη δυνατότητα στους Συμμάχους να κερδίσουν τη μάχη του Ατλαντικού.
Η μεταπολεμική περίοδος
Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Turing εργάστηκε στο Βρετανικό Εργαστήριο Φυσικής στο Λονδίνο, όπου και του δόθηκε η δυνατότητα να κατασκευάσει την πρώτη αληθινή Μηχανή Turing, γνωστή ως Automatic Computing Engine (ACE). Αν και δεν υλοποιήθηκε ποτέ, ο ίδιος πίστευε ότι ο υπολογιστής θα προσέφερε ένα απεριόριστο πεδίο για πρακτική πρόοδο της ενσωμάτωσης της νοημοσύνης σε τεχνητή μορφή.
Το τεστ Turing
Τον Οκτώβριο του 1948, άρχισε να εργάζεται στο εργαστήριο πληροφορικής του Πανεπιστημίου του Manchester, όπου κατασκευάστηκε η MADAM (Manchester Automatic Digital Machine), η πρώτη λειτουργική ψηφιακή μηχανή που μπορούσε να “τρέξει” ένα αποθηκευμένο πρόγραμμα. Δίδαξε τη MADAM να παίζει σκάκι και να γράφει ερωτικές επιστολές, και το 1950 δημοσίευσε το βιβλίο “Computing Machinery and Intelligence”.
Εδώ παρουσίασε το περίφημο “τεστ Turing” ως μέσο για να αποδείξει ότι οι μηχανές μπορούν να επιδείξουν την ίδια νοημοσύνη με τους ανθρώπους. Σε αυτό το τεστ, ένας άνθρωπος ανακρίνει μια μηχανή χρησιμοποιώντας ένα πληκτρολόγιο και μια οθόνη. Ο Turing πίστευε ότι εφόσον η μηχανή μπορούσε να μιμηθεί μια ανθρώπινη απάντηση σε μια ερώτηση, θα έπρεπε να θεωρηθεί ευφυής, καθώς αυτό ήταν το πρότυπο με το οποίο οι άνθρωποι έκριναν ότι τα άλλα όντα έχουν νοημοσύνη. Αφιέρωσε το υπόλοιπο της καριέρας του σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη φύση της νοημοσύνης και την τεχνητή δημιουργία της, θέτοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη τεχνητή νοημοσύνη.
Το δικαστικό σκάνδαλο και η αυτοκτονία
Η ζωή του Turing άρχισε να καταρρέει στις αρχές του 1952. Μετά από έρευνα για μια διάρρηξη στο σπίτι του, η αστυνομία έμαθε τελικά ότι διατηρούσε ομοφυλοφιλική σχέση με έναν νεαρό άνδρα. Η αστυνομία συνέλαβε τον Turing και του απήγγειλε κατηγορίες, μιας και οι ομοφυλοφιλικές σχέσεις εκείνη την εποχή θεωρούνταν έγκλημα στη Μεγάλη Βρετανία. Αφού δήλωσε ένοχος σε μια προσπάθεια να ελαχιστοποιήσει τη ζημιά στην καριέρα του, ο δικαστής του πρότεινε είτε να περάσει ένα χρόνο στη φυλακή είτε να υποβληθεί σε μια πειραματική ορμονική θεραπεία για να “διορθώσει” τη “σεξουαλική του διαστροφή”. Ο Turing επέλεξε το δεύτερο, που μεταξύ άλλων, του προκάλεσε ανάπτυξη στήθους και συμπτώματα κατάθλιψης.
Στις 7 Ιουνίου 1954, σε ηλικία μόλις 41 ετών, βρέθηκε νεκρός στο κρεβάτι του. Δίπλα του υπήρχε ένα μισοφαγωμένο μήλο που αποδείχτηκε ότι περιείχε κυάνιο, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για αυτοκτονία. Φημολογείται ότι το μισοφαγωμένο μήλο στο logo της Apple, αποτίνει φόρο τιμής σε αυτή τη διάνοια.
Η κληρονομιά του στην επιστήμη της Πληροφορικής
Παρά το τεράστιο έργο του, που αποτελεί κληρονομιά για την επιστήμη της Πληροφορικής και την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης, ο Turing έμεινε στη σκιά καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο εκκεντρικός και μοναχικός του χαρακτήρας, η ομοφυλοφιλία και το σκάνδαλο που ακολούθησε, καθώς και η απόκρυψη της συμβολής του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μιας και θεωρείτο απόρρητη, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στο να μείνει στο παρασκήνιο .
Χρειάστηκαν δεκαετίες για να λάβει το σεβασμό που δεν έλαβε όσο ήταν ζωντανός. Το 2009, ο τότε Βρετανός πρωθυπουργός, Gordon Brown, ζήτησε συγγνώμη για τη μεταχείριση του Turing από την κυβέρνηση, ενώ στα τέλη του 2013, η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του προσέφερε συγχώρεση. H ταινία The Imitation Game, βασίζεται στη βιογραφία του, Alan Turing: The Enigma, γραμμένη από τον Andrew Hodges.
Πηγές: www.nytimes.com, turingfilm.com
