Τα social media αποτελούν, πλέον, αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας, επηρεάζοντας, μάλιστα πολλούς τομείς της: από την κοινωνική ζωή έως και την ψυχική μας υγεία. Ανάμεσα στα πολλά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που έχουν εμφανιστεί ανά τα χρόνια, το Instagram αποτελεί μέχρι και σήμερα, μια από τις πιο δημοφιλείς πλατφόρμες.
Η εκρηκτική άνοδος του, μάλιστα, αποτελεί αντικείμενο μελέτης στη σύγχρονη ιστορία. Ενώ οι μηχανικοί λογισμικού χρειάστηκαν μόλις οκτώ εβδομάδες για να αναπτύξουν την εφαρμογή κοινής χρήσης φωτογραφιών και βίντεο, το Instagram συνεχίζει να αναπτύσσεται, ακόμα και μετά από 12 χρόνια λειτουργίας.
Ως μια από τις εφαρμογές με τη μεγαλύτερη επιρροή αυτής της γενιάς, έχει αναδιαρθρώσει το διαδίκτυο, υπαγορεύοντας τον τρόπο με τον οποίο μοιραζόμαστε τη ζωή μας με τους άλλους. Πώς το κατάφερε αυτό; Διαβάζοντας το μυαλό μας! Μπορεί, λοιπόν, το Instagram να είναι ένα εξαιρετικό μέσο για να παραμένουμε συνδεδεμένοι με φίλους και οικογένεια, παρασκηνιακά, όμως, αποτελεί ένα ορυχείο δεδομένων που συλλέγει αθόρυβα πληροφορίες για οτιδήποτε κάνουμε, αποθηκεύοντάς τες για μελλοντική χρήση.
Αν και γίνονται αρκετές προσπάθειες για την θέσπιση νομοθεσιών σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας, ο δρόμος προβλέπεται ακόμα μακρύς.
Η ιστορία του Instagram
Το Instagram κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2010, ως εφαρμογή κοινής χρήσης φωτογραφιών για το iPhone. Ιδρύθηκε από τους απόφοιτους του Stanford, Kevin Systrom και Mike Krieger. Σε διάστημα δύο μηνών κατέγραψε πάνω από ένα εκατομμύριο χρήστες, ενώ ξεπέρασε το ορόσημο των 10 εκατομμυρίων, σε ένα χρόνο.
Μέσα σε δύο χρόνια, κατάφερε να γίνει η top εφαρμογή για τους millennials και τους Gen Z-ers, για να μοιραστούν τη ζωή τους με τον κύκλο τους. Η δημοτικότητα και οι δυνατότητες ανάπτυξης της εφαρμογής τράβηξαν την προσοχή του Διευθύνοντος Συμβούλου του Facebook, Mark Zuckerberg, ο οποίος σωστά την προσδιόρισε ως απειλή και αποφάσισε να εξουδετερώσει τον κίνδυνο, θέτοντάς την υπό την κυριαρχία του.
Το 2012, συγκεκριμένα, η Facebook Inc., εξαγόρασε το Instagram για 1 δισεκατομμύριο. Αν και ήταν ένα συγκλονιστικά τεράστιο ποσό για μια μικρή εταιρεία με μόλις 13 υπαλλήλους, το Facebook έχει αποκομίσει υπέρογκα κέρδη. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι το 2020 το Instagram είχε πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρήστες και συνεισέφερε πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια στα ετήσια έσοδα του Facebook. Σήμερα, η αξία της επωνυμίας του Instagram ανέρχεται σε σχεδόν 33,5 δισεκατομμύρια δολάρια και είναι ένα από τα κορυφαία και πιο πολύτιμα media brands στον κόσμο.
Insta-Stalking: τι είναι ακριβώς;
Αρκετοί είναι εκείνοι που φοβούνται τον αλγόριθμο του Instagram, σαν να είναι ένα μαγικό εργαλείο που ξέρει τα πάντα και που επιβλέπει ό,τι κάνουν οι άνθρωποι μέσα στην εφαρμογή. Αλλά στο blog του Instagram, ο επικεφαλής του, Adam Mosseri, εξηγεί ότι δεν υπάρχει κανένας αλγόριθμος που να είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία του. Αντίθετα, η εταιρεία χρησιμοποιεί ένα συνδυασμό αλγορίθμων, ταξινομητών και άλλων διαδικασιών, το καθένα από τα οποία εξυπηρετεί το δικό του σκοπό.
Η ροή, ή αλλιώς, το γνωστό σε όλους feed, επιμελείται το περιεχόμενο που βλέπουμε, με βάση την παρελθοντική συμπεριφορά και τα ενδιαφέροντά μας. Κάθε μέρος της εφαρμογής, είτε είναι το feed, το explore ή τα reels, χρησιμοποιεί τον δικό του αλγόριθμο, ώστε να προσαρμόσει την εμπειρία για κάθε μεμονωμένο χρήστη.
Καθώς οι περισσότεροι περιηγούμαστε κυρίως στο feed και στα stories για να παρακολουθούμε τις ζωές των φίλων μας, το Instagram χρησιμοποιεί «σήματα», όπως την ακριβή ώρα που κοινοποιήθηκε μια ανάρτηση έως το τι μας άρεσε καθώς και ποια συσκευή χρησιμοποιούμε, για να επιμεληθεί την εμπειρία μας. Οι αλγόριθμοι βασίζονται στα σήματα αυτά για να προβλέψουν τη μελλοντική μας συμπεριφορά και να τροποποιήσουν ανάλογα, το περιεχόμενο που βλέπουμε.
Τι παρακολουθεί ο αλγόριθμος του Instagram;
Το Instagram ταξινομεί το περιεχόμενο, παρακολουθώντας τρία κύρια σημεία δραστηριότητας.
Ενδιαφέροντα: ο αλγόριθμος παρακολουθεί τους ιστότοπους και τις σελίδες που επισκεπτόμαστε. Θέλει να μάθει τι μας κεντρίζει το ενδιαφέρον και γιατί. Οι αναρτήσεις που βλέπουμε στη σελίδα Explore, επιμελούνται με βάση τη συμπεριφορά μας. Επίσης, παρακολουθεί ποιες αναρτήσεις μας αρέσουν και τι είδους περιεχόμενο αναζητούμε. Ο αλγόριθμος προσπαθεί να συνδυάσει και να ταιριάξει δεδομένα με βάση αυτά και συνεχίζει να επιμελείται τη ροή μας με βάση τα ενδιαφέροντά μας.
Σχέσεις: το Instagram γνωρίζει ότι θα θέλαμε να παρακολουθούμε στενά ορισμένα άτομα, σε σχέση με κάποια άλλα. Η εφαρμογή παρακολουθεί τις σχέσεις μας στον ιστότοπο — σε ποιον στέλνουμε μηνύματα, πόσο συχνά μας αρέσουν οι αναρτήσεις κάποιου, ποιον αναζητούμε κ.λ.π. Παράλληλα, παρακολουθεί τις αλληλεπιδράσεις μας, δίνοντας προτεραιότητα στις αναρτήσεις/βίντεο αυτών των χρηστών στη ροή μας.
Timeline: παλαιότερα, το timeline του Instagram λειτουργούσε με χρονολογική σειρά: ότι αναρτήθηκε νωρίτερα αποσύρεται, καθώς αντικαθίσταται από νέο περιεχόμενο. Αυτό, όμως, δεν ισχύει πια. Ο αλγόριθμος του Instagram προσδιορίζει ποιος τύπος περιεχομένου θα είναι πιο ελκυστικός και δελεαστικός για εμάς και, κατά συνέπεια, «παίζει» με το timeline μας. Οι αναρτήσεις είναι ταξινομημένες βάσει προτεραιότητας, προωθώντας το περιεχόμενο από τους αγαπημένους μας λογαριασμούς στο timeline μας.
Ανάλυση της παρακολούθησης του Instagram
Πρόσφατα, μια νέα ανάλυση παρουσίασε μερικά συγκλονιστικά ευρήματα, σχετικά με το κατά πόσο η πλατφόρμα κοινωνικών μέσων παρακολουθεί τη δραστηριότητα των χρηστών. Η μελέτη που διεξήχθη από τον Felix Karuse, και δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2022, διαπίστωσε ότι το Instagram παρακολουθεί όλη τη δραστηριότητα που πραγματοποιείται μέσα στην εφαρμογή. Ειδικότερα, το Instagram παρακολουθεί ό,τι κάνει ο χρήστης, μέσω του προγράμματος περιήγησης εντός εφαρμογής, χωρίς ρητή άδεια από τον ίδιο ή τους ιστότοπους, που ο χρήστης επισκέπτεται.
Η εφαρμογή εισάγει τον δικό της κώδικα JavaScript σε κάθε ιστότοπο που μας εμφανίζεται, ακόμη και όταν κάνουμε κλικ σε διαφημίσεις. Εν ολίγοις, το πρόγραμμα περιήγησης εντός εφαρμογής είναι το «ισχυρό μάτι» που βλέπει τα πάντα, παρακολουθώντας ό,τι συμβαίνει σε έναν τρίτο ιστότοπο, όπως το που πατήσαμε, πόσο scroll κάναμε, τι περιεχόμενο κάναμε copy-paste, ποιες αγορές πραγματοποιήσαμε, ακόμη και ποιες διαφημίσεις προβλήθηκαν.
Ο Krause επισημαίνει ότι η δημιουργία και η διατήρηση ενός προγράμματος περιήγησης εντός εφαρμογής, απαιτεί σημαντική προσπάθεια και αποτελεί μια σκόπιμη κίνηση, ενώ παράλληλα προειδοποιεί ότι η Meta Inc., η μητρική εταιρεία του Instagram, συλλέγει όλα τα δεδομένα που δεν απαιτούν ρητή άδεια χρήστη.
Όπως γίνεται κατανοητό, λοιπόν, με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο χρήστες, ο όγκος των δεδομένων που μπορεί να συλλέξει το Instagram, είναι συγκλονιστικός και εξαιρετικά ανησυχητικός.
