Η καλή στάση του σώματος είναι σημαντική για τη γενική υγεία, καθώς μπορεί να σας βοηθήσει να αποφύγετε την ένταση των μυών, τον πόνο, την κόπωση και πολλές άλλες κοινές ενοχλήσεις ή και ιατρικές παθήσεις. Ποτέ δεν είναι αργά για να διορθώσετε ή να κάνετε βελτιώσεις στη στάση σας, ειδικά αν αυτή συμβάλλει σε ένα ή περισσότερα προβλήματα υγείας.
“Δεν είναι τόσο δύσκολο όσο νομίζετε. Η καλύτερη στάση είναι συχνά απλώς θέμα αλλαγής των δραστηριοτήτων και ενδυνάμωσης των μυών σας”, λέει ο Saloni Doshi, φυσιοθεραπευτής στο “Brigham and Women’s Hospital” στο Χάρβαρντ.
Τι προκαλεί την κακή στάση σώματος;
Η κακή στάση σώματος οφείλεται σε μία πληθώρα παραγόντων. Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι ωστόσο είναι οι εξής:
- Πτώσεις και τραυματισμοί
- Κακό στρώμα ύπνου
- Ακατάλληλα παπούτσια
- Αδύναμοι μυς
- Λάθος τρόπος καθίσματος, στάσης και ύπνου
- Συχνή μεταφορά βάρους
- Η έλλειψη δραστηριότητας
- Το αυξημένο σωματικό βάρος
Η κακή στάση του σώματος πηγάζει συχνά από καθημερινές συνήθειες, όπως η πολύωρη εργασία μπροστά σε ένα υπολογιστή, το να ξαπλώνετε σε έναν καναπέ ενώ παρακολουθείτε τηλεόραση ή να κοιτάτε από ψηλά ένα smartphone. Η κακή στάση μπορεί επίσης να οφείλεται σε πολλές ώρες, που αφιερώνετε στη μεταφορά βαριών αντικειμένων (όπως εξοπλισμό στη δουλειά, τσάντες παντοπωλείου ή μία βαριά γυναικεία τσάντα).
Όλες αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να σας κάνουν να σκύβετε ή να φέρνετε τους ώμους σας μπροστά. «Αυτό τεντώνει υπερβολικά και αποδυναμώνει τους μύες στο πίσω μέρος των ώμων σας και κονταίνει τους μύες στο μπροστινό μέρος των ώμων και στο στήθος σας. Η βαρύτητα στη συνέχεια τραβάει τους μύες προς τα εμπρός, επειδή οι μύες είναι πλέον πολύ αδύναμοι για να τους τραβήξουν πίσω» εξηγεί ο Doshi.
Εάν οι μύες στο κέντρο της πλάτης και στην κοιλιά σας έχουν αποδυναμωθεί από την αδράνεια, αυτό μπορεί να σας κάνει να γέρνετε μόνιμα προς τα εμπρός. Αυτοί οι μύες είναι ζωτικής σημασίας για να σηκώσετε το σκελετό σας και για να σας κρατήσουν όρθιο.
Μια άλλη αιτία κακής στάσης του σώματος, μπορεί να είναι κάποια κατάγματα στα οστά της πλάτη σας. Τα άτομα με εύθραυστα οστά (συνήθως λόγω οστεοπόρωσης), μπορεί να εμφανίσουν συμπιεστικά κατάγματα, όταν τα οστά στην πλάτη (σπόνδυλοι) δεν είναι αρκετά ισχυρά, για να υποστηρίξουν το φορτίο που τους ασκείται. Το οστό καταρρέει προς τη μπροστινή πλευρά του σώματος -το τμήμα που βρίσκεται πιο κοντά στο στήθος. Καθώς οι προβληματικοί σπόνδυλοι συσσωρεύονται, η σπονδυλική στήλη «μαζεύεται» και κάμπτεται προς τα εμπρός, αυτό που ονομάζεται ΡΑΧΙΑΙΑ ΚΥΦΩΣΗ (καμπούρα).
“Παρόλο που νιώθεις καλύτερα τη στιγμή που καμπουριάζεις, στην πραγματικότητα απαιτείται να ξοδέψεις περισσότερη ενέργεια. Το σώμα σου χρειάζεται να δουλέψει ακόμα πιο σκληρά, για να διατηρηθεί σε μια θέση στην οποία ποτέ δεν προβλεπόταν να βρίσκεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ενώ εσύ νιώθεις κάποια ανακούφιση, το να καμπουριάζεις, μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα-μπορεί να προκαλέσει γρηγορότερη και πιο έντονη κόπωση.
Συνέπειες της κακής στάσης του σώματος
“Μερικές φορές οι άνθρωποι ρωτούν: “Γιατί να αλλάξω τη στάση μου; Δεν με ενοχλεί”. Αλλά ένα από τα πράγματα που συμβαίνουν με την κλίση προς τα εμπρός είναι, ότι και το κέντρο βάρους σας πηγαίνει προς τα εμπρός. Αυτό αυξάνει τον ΚΙΝΔΥΝΟ ΠΤΩΣΗΣ,” Doshi λέει.
Η κακή στάση του σώματος μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- πόνο στην πλάτη
- πόνο στον αυχένα
- πόνο στη μέση
- πονοκεφάλους
- ίλιγγο
- δυσκολία στην αναπνοή
- δυσκολία στο περπάτημα
Βελτιώστε τη στάση σας
Εάν είχατε στο παρελθόν κάποιο τραυματισμό του νωτιαίου μυελού ή έχετε κάνει χειρουργική επέμβαση για τη σύντηξη ή την αφαίρεση οστών στην πλάτη σας, μπορεί να υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί όσον αφορά στη βελτίωση της στάσης σας.
Διαφορετικά, όπως υποστηρίζει ο Doshi, συνήθως δεν είναι πολύ αργά για να διορθώσετε τη στάση του σώματος, ακόμα κι αν είχατε σπασμένους σπονδύλους (αφού επουλωθούν και ο γιατρός σας πει ότι είναι εντάξει). «Σε αυτή την περίπτωση, θα προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε κατάγματα σε άλλα τμήματα της πλάτης σας», λέει. «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα οστά, αλλά μπορούμε να αλλάξουμε τη μυϊκή μάζα».
Ποια είναι η σωστή στάση
Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός της σωστής στάσης σώματος. Σύμφωνα με μια μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 295 φυσικοθεραπευτές από τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, υπήρξαν διαφωνίες σε πολλά σημεία. Ακόμη και για τις στάσεις, που προτείνουν οι περισσότεροι ειδικοί, δεν βρέθηκαν αρκετά δεδομένα, που να επιβεβαιώνουν την ευεργετική τους δράση. Επίσης βρέθηκε, ότι διαφορετικές στάσεις ταιριάζουν σε διαφορετικούς ανθρώπους, ανάλογα με το φύλο, την ηλικία ή το βάρος τους, για παράδειγμα.
Τι προτείνουν συνήθως οι ειδικοί
Όταν στεκόμαστε όρθιοι: τα αυτιά, οι ώμοι και οι γλουτοί πρέπει να βρίσκονται σε μια νοητή κάθετη ευθεία. Παράλληλα, το άνοιγμα των ποδιών πρέπει να είναι στο ίδιο μήκος με τους γοφούς και οι πατούσες να “κοιτούν” ευθεία μαζί με τα γόνατα, τα οποία όμως δεν πρέπει να είναι σφιγμένα. Δεν στηρίζουμε το βάρος του σώματος στο ένα πόδι αλλά πρέπει να αφήνουμε τα πόδια ελαφρώς ανοιχτά, ώστε το βάρος να μοιράζεται στο κέντρο του σώματος.
Αφιερώνοντας μερικά λεπτά τη κάθε μέρα εξασκούμενοι σε αυτή τη στάση σώματος, θα δείτε θεαματικά αποτελέσματα.
Όταν στέκεστε όρθιοι, μπορείτε να βρείτε τη σωστή στάση σώματος ακουμπώντας την πλάτη σε ένα τοίχο και φροντίζοντας να εφάπτονται το κεφάλι, οι ώμοι και η πλάτη.
Όταν καθόμαστε: Κρατάμε ίσια την σπονδυλική στήλη, τους ώμους χαλαρούς και τον αυχένα ελάχιστα γερμένο προς τα εμπρός. Τα πόδια πρέπει να ακουμπούν από τη μύτη ως τη φτέρνα γερά στο πάτωμα. Η κοιλιά επίσης να είναι προς τα μέσα και οι γλουτοί σφιγμένοι.
Συμβουλές για να σταθείς καλύτερα και ψηλότερα
Το κλειδί για τη διόρθωση της κακής στάσης είναι η ενδυνάμωση και το τέντωμα των μυών στο πάνω μέρος της πλάτης, στο στήθος και στον πυρήνα της πλάτης. Η ισορροπημένη εκγύμναση των μυών του κορμού αποτρέπει επίσης τις παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης.
Για το λόγο αυτό, ένα πρόγραμμα ασκήσεων ενδυνάμωσης τόσο των ραχιαίων όσο και των κοιλιακών μυών, ώστε αυτοί να συνεργάζονται αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής, θα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό.
Βέβαια, τα παραπάνω θα πρέπει να γίνονται, τουλάχιστον στην αρχή, με την καθοδήγηση και την επίβλεψη του φυσιοθεραπευτή ή κάποιου εξειδικευμένου γυμναστή. Είναι πολύ εύκολο να προκαλέσουμε μεγαλύτερη ζημιά , αν τα πράγματα δε γίνονται με το σωστό τρόπο και τη σωστή σειρά.
Η στάση του σώματος στην καθημερινότητα
Θα πρέπει επίσης να βελτιώσετε τη στάση σας και στις καθημερινές σας δραστηριότητες. Ένα απλό κόλπο είναι, όταν κάθεστε (ακόμα και για να παρακολουθήσετε τηλεόραση): “Βάλτε μια τυλιγμένη πετσέτα πίσω από τους ώμους σας. Σας κάνει να κάθεστε ίσια για να μην πέσει η πετσέτα”, προτείνει ο Doshi.
Μειώστε επίσης τις δραστηριότητες που σας έχουν οδηγήσει σε κακή στάση του σώματος. Φορέστε τα σωστά παπούτσια. Επενδύστε σε ένα καλό στρώμα. Κάντε διαλείμματα από τον υπολογιστή και την τηλεόραση και ασκηθείτε περισσότερο. «Σε έξι έως 12 εβδομάδες», λέει ο Doshi, «θα δείτε βελτίωση στη στάση σας».
