Το στρες είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε απαιτητικές ή απειλητικές καταστάσεις. Όταν είναι βραχυπρόθεσμο, μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και θετικά, κινητοποιώντας μας να ανταποκριθούμε σε προκλήσεις. Όμως, όταν το στρες γίνεται χρόνιο, επηρεάζει αρνητικά πολλές λειτουργίες του σώματος, με σημαντικότερη ίσως την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Ορμονικές αλλαγές και καταστολή της άμυνας
Σε συνθήκες στρες, ο οργανισμός εκκρίνει ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη. Αυτές βοηθούν στην άμεση αντίδραση («fight or flight»), αλλά σε υψηλά επίπεδα και για παρατεταμένο διάστημα, αποδυναμώνουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Η κορτιζόλη ειδικότερα μειώνει την παραγωγή λεμφοκυττάρων, των κυττάρων που καταπολεμούν λοιμώξεις, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ευαλωτότητα σε ιούς, βακτήρια και φλεγμονές.
Σχέση στρες και φλεγμονών
Το χρόνιο στρες δεν επηρεάζει μόνο την άμεση άμυνα του οργανισμού, αλλά και τον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται τις φλεγμονές. Η συνεχής ενεργοποίηση του άξονα υποθάλαμος–υπόφυση–επινεφρίδια οδηγεί σε ανισορροπία των φλεγμονωδών αντιδράσεων. Αυτό μπορεί να προκαλέσει είτε υπερβολική φλεγμονώδη απόκριση είτε μειωμένη ικανότητα ελέγχου της φλεγμονής. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένος κίνδυνος για αυτοάνοσα νοσήματα, χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις και βραδύτερη επούλωση τραυμάτων.
Καθημερινές συνέπειες
Τα άτομα που βιώνουν έντονο στρες συχνά παρατηρούν ότι αρρωσταίνουν πιο εύκολα, π.χ. κρυολογούν συχνότερα ή αναρρώνουν πιο αργά. Παράλληλα, το στρες επιδρά στην ποιότητα του ύπνου, στη διατροφή και στη διάθεση για άσκηση – παράγοντες που με τη σειρά τους επηρεάζουν το ανοσοποιητικό. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: το στρες αποδυναμώνει την άμυνα και η εξασθενημένη άμυνα κάνει τον οργανισμό πιο επιρρεπή σε ασθένειες, γεγονός που αυξάνει ακόμη περισσότερο την ψυχολογική πίεση.
Πηγή: ΝΙΗ
