Πέραν της εξαιρετικής θρεπτικής αξίας και των αμέτρητων οφελών για την σωματική ευρυθμία και την ισορροπημένη δίαιτα, οι ξηροί καρποί είναι γνωστοί για την τεράστια σημασία τους για τους αρχαίους πολιτισμούς, τόσο για λόγους διατροφής και υγείας, όσο και αναφορικά με τα ήθη και έθιμά τους.
Στη ροή της Ιστορίας, οι ξηροί καρποί δοξάστηκαν για την ευεργετική τους δράση για την υγεία, ενώ, σε ουκ ολίγες περιπτώσεις, συνδέθηκαν ακόμα και με πολιτισμικούς θεσμούς και θρησκευτικές παραδόσεις.
Ας πραγματοποιήσουμε μία σύντομη αναδρομή στο ταξίδι των ξηρών καρπών από τον ένα πολιτισμό στον άλλο, και όχι μόνο!
Το καρύδι
Ο καρπός της καρυδιάς, το καρύδι αποτελούσε βασικό εμπόρευμα των Άγγλων στη Μεσόγειο, εξού και ο όρος «αγγλικά καρύδια». Το 18ο αιώνα μεταφέρθηκαν από τους Ισπανούς στην Καλιφόρνια, η οποία σήμερα παράγει το μεγαλύτερο ποσοστό καρυδιών παγκοσμίως. Το όνομα Kara φαίνεται πως οφείλεται στην ομοιότητα της μορφολογίας του καρπού με αυτή του ανθρώπινου μυαλού. Εξαιτίας της ομοιότητας αυτής, το ξύλο της καρυδιάς θεωρούνταν ευεργετικό για οποιαδήποτε ασθένεια μπορεί να είχε επιπτώσεις στο κεφάλι!
Το κάστανο
Το κάστανο είναι ο καρπός της καστανιάς, η οποία ευδοκιμεί σε εύκρατο κλίμα. Τις συναντούμε στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη, τόσο στην Ευρώπη και την Αμερική όσο και στην Ιαπωνία και την Κίνα. Τα κάστανα χρονολογούνται από την εποχή του χαλκού, ενώ, το Μεσαίωνα, χάρη στη μεγάλη θρεπτική τους αξία καθιερώθηκαν ως η τροφή των φτωχών, υποκαθιστώντας, πολύ συχνά, τα δημητριακά.
Το αμύγδαλο
Το αμύγδαλο κατάγεται από χώρες της Δυτικής Ασίας, όπως η Παλαιστίνη, και αποτελεί μία από τις τροφές εξαιρετικής θρεπτικής αξίας με ρίζες στην αρχαιότητα. Η παλαιότερη αναφορά στην καλλιέργεια αμυγδάλων, μάλιστα, βρίσκεται στη Βίβλο και αφορά στη «ράβδο του Ααρών», που άνθισε και έδωσε καρπούς σε μία μόλις νύχτα! Οι Εβραίοι, μάλιστα, θεωρούσαν την αμυγδαλιά σύμβολο βιασύνης, εξαιτίας της απροσδόκητης ανθοφορίας της. Για τους ίδιους λόγους, οι μουσουλμάνοι τη συνδέουν με την αναζωπύρωση της ελπίδας.
Το φιστίκι
Η φιστικιά, σύμφωνα με Ρώσους βοτανολόγους, κατάγεται από την Κεντρική Ασία. Η περιοχή στην οποία η φιστικιά είναι αυτοφυής εκτείνεται από το Ιράν και το Αφγανιστάν, μέσω Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν και Κιργιστάν, μέχρι τη δυτική όχθη της λίμνης Ισσύκ-Κουλ, βόρεια των Ιμαλαΐων. Υπολείμματα φιστικιών, μάλιστα, έχουν βρεθεί σε ανασκαφές σε μέρη της εποχής του Χαλκού στο Ουζμπεκιστάν!
Το φουντούκι
Στα αγγλικά, το φουντούκι είναι γνωστό ως hazelnut ή filbert. Πιστεύεται πως πήρε την ονομασία του τον 7ο αιώνα από τον St. Philibert, ηγούμενο των Φράγκων, καθώς ο καρπός συνήθως ωριμάζει στις 27 Αυγούστου, την ημέρα της εορτής του. Η ελληνική λέξη φουντούκι έχει επιρροή από την τουρκική γλώσσα, όπου ονομάζεται findik. Tα φουντούκια αποτελούσαν βασική τροφή των Ρωμαίων, οι οποίοι θεωρούσαν πως προέρχονταν από τη Δαμασκό. Άλλα αρχαιολογικά ευρήματα, πάντως, καθιστούν ως χώρα προέλευσής τους την Κίνα.