Η φράση «μη φοβάσαι, γιατί ο σκύλος θα το καταλάβει» ακούγεται συχνά, ιδιαίτερα όταν κάποιος συναντά έναν άγνωστο σκύλο στον δρόμο. Είναι όμως αλήθεια ότι οι σκύλοι μπορούν να μυρίσουν τον φόβο μας; Η απάντηση είναι πως, σε έναν βαθμό, ναι. Όχι βέβαια επειδή ο φόβος έχει συγκεκριμένη μυρωδιά, σαν άρωμα ή φαγητό, αλλά επειδή προκαλεί αλλαγές στο σώμα μας.
Όταν φοβόμαστε, ο οργανισμός αντιδρά αμέσως. Η καρδιά χτυπά γρηγορότερα, η αναπνοή αλλάζει, οι παλάμες ιδρώνουν και απελευθερώνονται ορμόνες του στρες, όπως η αδρεναλίνη. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν τη μυρωδιά του ιδρώτα μας. Εμείς συνήθως δεν αντιλαμβανόμαστε καμία διαφορά, όμως η όσφρηση ενός σκύλου είναι πολύ πιο ισχυρή από τη δική μας.
Οι σκύλοι διαθέτουν εκατομμύρια οσφρητικούς υποδοχείς και χρησιμοποιούν τη μύτη τους για να συλλέγουν πληροφορίες για τον κόσμο. Από μια μυρωδιά μπορούν να καταλάβουν ποιος πέρασε από ένα σημείο, αν υπάρχει φαγητό κοντά ή αν ένα άλλο ζώο έχει βρεθεί στην περιοχή. Δεν είναι παράξενο, λοιπόν, ότι μπορούν να εντοπίσουν και τις μικρές χημικές αλλαγές που συμβαίνουν όταν αγχωνόμαστε.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι κάθε σκύλος που μυρίζει φόβο γίνεται επιθετικός. Οι περισσότεροι απλώς παρατηρούν ότι κάτι έχει αλλάξει στη συμπεριφορά μας. Μπορεί να γίνουν πιο περίεργοι, πιο προσεκτικοί ή ακόμη και πιο προστατευτικοί. Η αντίδρασή τους εξαρτάται από τον χαρακτήρα, την εκπαίδευση, τις προηγούμενες εμπειρίες τους και τον τρόπο με τον οποίο τους πλησιάζουμε.
Η μύτη δεν είναι το μόνο «ραντάρ» τους
Οι σκύλοι δεν βασίζονται μόνο στην όσφρηση. Είναι εξαιρετικοί παρατηρητές της γλώσσας του σώματος. Αν φοβόμαστε, μπορεί να σφιχτούμε, να παγώσουμε, να κάνουμε απότομες κινήσεις ή να αποφεύγουμε το βλέμμα τους. Ο σκύλος συνδυάζει όλες αυτές τις ενδείξεις με τον τόνο της φωνής και τη μυρωδιά μας.
Με απλά λόγια, δεν διαβάζει το μυαλό μας. Διαβάζει όμως το σώμα μας πολύ καλύτερα απ’ όσο φανταζόμαστε. Αν στεκόμαστε νευρικά, τραβάμε απότομα το χέρι ή φωνάζουμε, μπορεί να θεωρήσει ότι υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αντίθετα, μια ήρεμη στάση, αργές κινήσεις και χαμηλή φωνή συνήθως βοηθούν.
Όταν συναντάμε έναν άγνωστο σκύλο, το καλύτερο είναι να μην τρέχουμε και να μην προσπαθούμε να τον χαϊδέψουμε αμέσως. Αφήνουμε απόσταση, κρατάμε το σώμα χαλαρό και δίνουμε στον σκύλο χρόνο να μας παρατηρήσει. Αν βρίσκεται με τον κηδεμόνα του, ζητάμε πάντα άδεια πριν τον πλησιάσουμε.
Τελικά, ο σκύλος μπορεί να «μυρίσει» τον φόβο μας, αλλά συνήθως αντιλαμβάνεται ένα ολόκληρο πακέτο σημάτων: μυρωδιά, στάση σώματος, κινήσεις και φωνή. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να προσποιούμαστε ότι είμαστε ατρόμητοι. Αρκεί να παραμένουμε όσο γίνεται ήρεμοι και να σεβόμαστε τον χώρο του ζώου. Η ψυχραιμία είναι πάντα η καλύτερη αρχή για μια φιλική γνωριμία.
