Στον τομέα της ψυχικής υγείας, οι όροι «κρίση πανικού» και «κρίση άγχους» χρησιμοποιούνται συχνά εναλλακτικά, οδηγώντας σε σύγχυση και παρανόηση. Ωστόσο, πίσω από αυτές τις φαινομενικά παρόμοιες εμπειρίες βρίσκονται ξεχωριστές αποχρώσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την κατανόηση και την προσέγγισή μας στη διαχείρισή τους.
Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε τις περιπλοκές των κρίσεων πανικού και των κρίσεων άγχους και θα εμβαθύνουμε στις εκδηλώσεις των συναισθηματικών αυτών αναταραχών, εξερευνώντας την προέλευση, τα συμπτώματα και τους υποκείμενους μηχανισμούς τους.
Τι ορίζουμε ως κρίση άγχους;
Μια κρίση άγχους, επίσης γνωστή ως επεισόδιο άγχους ή κατάσταση αυξημένου άγχους, είναι ένα προσωρινό κύμα έντονου φόβου ή δυσφορίας που χαρακτηρίζεται από συντριπτικά συναισθήματα ανησυχίας, στρες ή πανικού. Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης άγχους, τα άτομα μπορεί να εμφανίσουν σωματικά συμπτώματα που φανερώνουν έντονο άγχος όπως γρήγορο καρδιακό παλμό, δύσπνοια, τρέμουλο, εφίδρωση και αίσθηση επικείμενης καταστροφής.
Σε αντίθεση με τις κρίσεις πανικού, οι κρίσεις άγχους συχνά προκαλούνται από συγκεκριμένους στρεσογόνους παράγοντες ή καταστάσεις και συνήθως υποχωρούν μόλις μειωθεί η αντιληπτή απειλή.
Τι περιλαμβάνει η κρίση άγχους;
Μία κρίση άγχους περιλαμβάνει τις ακόλουθες συνθήκες:
- Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή
- Διαταραχή άγχους αποχωρισμού
- Αγοραφοβία χωρίς ιστορικό διαταραχής πανικού
- Διαταραχή μετατραυματικού στρες
- Άγχος επίδοσης
- Διαταραχή κοινωνικού άγχους
- Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
Το άγχος συνήθως σχετίζεται με την αναμονή μιας αγχωτικής κατάστασης, εμπειρίας ή γεγονότος.
Τα συμπτώματα του άγχους περιλαμβάνουν:
- έντονη ανησυχία
- αγωνία
- φόβο
Η έλλειψη διαγνωστικής αναγνώρισης των κρίσεων άγχους σημαίνει ότι τα σημεία και τα συμπτώματα είναι ανοιχτά σε ερμηνείες. Δηλαδή, ένα άτομο μπορεί να περιγράψει ότι έχει μια «κρίση άγχους» και να έχει συμπτώματα που ένα άλλο άτομο δεν έχει βιώσει ποτέ, παρά την ένδειξη ότι και αυτό είχε μια «κρίση άγχους».
Τι ορίζουμε ως κρίση πανικού;
Μια κρίση πανικού είναι ένα απότομο και έντονο επεισόδιο ακραίου φόβου ή δυσφορίας που προκύπτει ξαφνικά, συχνά χωρίς καμία εμφανή σκανδάλη. Χαρακτηρίζεται από ένα κύμα συντριπτικών σωματικών αισθήσεων, όπως μια καρδιά που χτυπάει, πόνο στο στήθος, ζάλη, δύσπνοια και μια αίσθηση επικείμενης καταστροφής.
Οι κρίσεις πανικού μπορεί να συνοδεύονται από ένα αίσθημα απόσπασης από την πραγματικότητα ή από φόβο απώλειας ελέγχου. Συνήθως φτάνουν στο αποκορύφωμά τους μέσα σε λίγα λεπτά και σταδιακά υποχωρούν, αφήνοντας τα άτομα εξαντλημένα και συναισθηματικά στραγγισμένα.
Συμπτώματα κρίσης πανικού vs κρίση άγχους
Οι κρίσεις πανικού και άγχους μπορεί να μοιάζουν και να μοιράζονται πολλά συναισθηματικά και σωματικά συμπτώματα. Για παράδειγμα, μπορεί να αντιμετωπίσουμε έντονο στρες ενώ ανησυχούμε για μια δυνητικά αγχωτική κατάσταση, όπως μια σημαντική επαγγελματική συνέντευξη. Όταν έρθει η στιγμή, το άγχος μπορεί να κορυφωθεί σε μια κρίση πανικού, η οποία μπορεί να προκαλέσει τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά συμπτώματα, όπως:
- Αίσθηση απόσπασης από τον κόσμο (απομάκρυνση) ή τον εαυτό (αποπροσωποποίηση)
- Αίσθημα παλμών της καρδιάς ή επιταχυνόμενος καρδιακός ρυθμός
- Πόνος στο στήθος
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Σφίξιμο στο λαιμό ή αίσθημα πνιγμού
- Ξηροστομία
- Εφίδρωση
- Ρίγη ή εξάψεις
- Τρέμουλο
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα (παραισθησία)
- Ναυτία, κοιλιακό άλγος ή στομαχικές διαταραχές
- Πονοκέφαλος
Αλλαγές στον τρόπο ζωής
Οι ακόλουθες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μας βοηθήσουν να αποτρέψουμε τις κρίσεις άγχους και πανικού, καθώς και να μειώσουμε τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων όταν συμβεί μια τέτοια «επίθεση»:
- Διαχειριζόμαστε τις πηγές άγχους στη ζωή μας
- Αναγνωρίζουμε και σταματάμε τις αρνητικές σκέψεις
- Τακτική, μέτρια άσκηση
- Πρακτική διαλογισμό ή γιόγκα
- Διατηρούμε μια ισορροπημένη διατροφή
- Γινόμαστε μέλος μιας ομαδικής ψυχοθεραπείας
- Περιορίζουμε την κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης, καθώς και τη χρήση ναρκωτικών
Πηγή: www.healthline.com
